Πέμπτη, 15 Οκτωβρίου 2009

Ακαδημία Πλάτωνος

Σκηνοθεσία: Φίλιππος Τσίτος
Παραγωγής: Germany / Greece / 2009
Διάρκεια: 103'

Ο ελληνικός κινηματογράφος έχει ξεκινήσει άκρως ελπιδοφόρα αυτή τη σεζόν. Τόσο η Ακαδημία Πλάτωνος όσο και τα αναμενόμενα Κυνόδοντας και Στρέλλα είναι ταινίες που θα μπορούσαν να σταθούν τουλάχιστον αξιοπρεπώς σε οποιοδήποτε διαγωνιστικό τμήμα μεγάλου φεστιβάλ. Βέβαια αυτή η Άνοιξη των ελληνικών ταινιών απέχει πολύ απ' το να χαρακτηριστεί ως αποτέλεσμα συνειδητοποιημένης και συστηματικής προσπάθειας. Οι σκηνοθέτες πάλι δεν έχουν χρήματα. Η Πολιτεία μονίμως μακριά. Το ελληνικό κοινό πάσχει από αυτό που λέμε "κινηματογραφική κουλτούρα". Και έτσι οι ταινίες προκύπτουν κυρίως απ' το δημιουργικό ταλέντο των συντελεστών, αλλά και το πάθος των δημιουργών για σινεμά. Ας ελπίσουμε αυτή η εγνωσμένη καλλιτεχνική επιτυχία να αναγνωριστεί απ' το κοινό, να μεταστραφεί και σε μια ανάλογη εισπρακτική επιτυχία, που αλυσιδωτά θα μαγνητίσει και το ενδιαφέρον των παραγωγών. Και σ' όλο αυτό, μακάρι -βέβαια η μακαρολογίες είναι ουτοπία- να βρεθεί σύμμαχος η Πολιτεία.


Ας πούμε δυο λόγια για την υπόθεση. Τέσσερις μικροεπιχειρηματίες, ψιλικατζήδες για να ακριβολογούμε, σε κάποια συνοικία της Αθήνας περνούν την ώρα τους σε στιγμές εκκωφαντικής ρέκλας και μουχλιάσματος. Η παρέα τους αποτελεί μια ματιά, νεοελληνικής φύσης, ενάντια στον αυξανόμενο πληθυσμό των αλλοεθνών. Επιδεικνύοντας ζήλο πατριωτικής μαλάκυνσης και εθνικού φανατισμού. Η ταινία είναι εστιασμένη σ' έναν εκ των τεσσάρων, τον Αντώνη Καφετζόπουλο που ζει με την 70χρονή μητέρα του. Ο οποίος χάνει τη γη κάτω απ' τα πόδια του, όταν ένας Αλβανός, ο Marenglen(απ' το Μαρξ, Ένγκελς, Λένιν!) του αποκαλύπτει τις Αλβανικές ρίζες του! Ο Καφετζόπουλος καταλήγει ως ένα ράκος απ' το σοκ που υπέστη η εθνική του περηφάνια, ενώ ταυτόχρονα καλείται να δώσει λόγο στους εθνικόφρονες φίλους του.


Ο Φίλιππος Τσίτος, μετά το My Sweet Home, παραδίδει μια αξιοπρόσεκτη ταινία. Η κάμερα στατική κλείνει τα κάδρα σε μια σφιχτή πλανοθεσία. Η ματιά είναι μινιμαλιστική και αφαιρετική. Έτσι η θέαση εμμένει πιεστικά στους ήρωες και στο κέντρο βάρους της ιστορίας. Καθιστώντας την παρακολούθηση ως μια βιωματική ψηλάφηση της σήψης και της πνευματικής δυσωδίας την ελληνικής μικροαστικής κοινότητας. Οι εικόνες περιέχουν διαρκώς συμβολισμούς. Πρωτίστως αισθητικούς και μετέπειτα διανοητικούς. Και έτσι η παρακολούθηση ανακατευθύνεται διαδοχικά σε πολύπλευρες πτυχές της αναπαραστώμενης ιστορίας. Ενώ και ο Καφετζόπουλος "κουμπώνει" εκπληκτικά στον πρωταγωνιστικό ρόλο, καθιστώντας το film σε "one man show!".


Τι είναι όμως η Ακαδημία Πλάτωνος; Πέραν της γεωγραφικής τοποθεσίας και της φιλοσοφικής υπαινικτικότητας, είναι μια (αντι)ωδή στην απαίδευτη ελληνική πραγματικότητα. Έλληνες απαίδευτοι σωματικά, μα πρωτίστως πνευματικά. Οι τέσσερις ήρωες δεν είναι αντιήρωες, ούτε προβληματικοί. Αποτελούν αντιπροσωπευτικό δείγμα της μικροαστικής κοινωνίας. Μια γεννιά που εκκίνησε με ιδανικά. Τα ιδανικά στρεβλώθηκαν δια του κλωσίσματος, και η άνευ οξυγόνου πραγματικότητα ρήμαξε μια κοινότητα, κουρδίζοντας σκυφτά ανθρωπάκια. Το νέο τοπίο της πολυπολιτισμικής συνύπαρξης ξερνάει τα σκυφτά ανθρωπάκια επανειλημμένως. Τα οποία, άδεια κενά και νεκρά, ματαίως προσπαθούν να υποδυθούν μια ανυπόστατη ανωτερότητα. Εγκλωβισμένοι στην παρελθούσα θεσμολάγνα κατάσταση των πραγμάτων αδυνατούν να ακολουθήσουν. Η γενιά των μικροαστών που εμετικά συντηρεί το επιμύθιο της οικογένειας, που διασκεδάζει οπαδικά και φανατιζόμενη, που ξεκαβλώνει παραληρούσα σε μια ρατσιστική ανισότητα, και που μετανοεί (μονάχα) ενώπιον θεών και δαιμόνων. Αυτή είναι η ελληνική ακαδημία πλάτωνος. Ω, Έλληνες απολαύστε!
Βαθμολογία 7,5/10

3 σχόλια:

Stepas είπε...

Γειά σου φίλε kioy!

Την είδα την ταινία και μου άρεσε αρκετά.

Συμφωνώ απολύτως με τα όσα αναφέρεις.

Μία σκηνή ήταν συγκλονιστική και αντιπροσωπευτική του μικροαστού νεοέλληνα αλλά και των όσων ήθελε να πει η ταινία κατά τη γνώμη μου: Εκεί που οι 4 ψιλικατζήδες έχουν πάρει τις κλασικές τους θέσεις με το φραπέ, το τσιγάρο και την εφημερίδα και παρακολουθούν τους Αλβανούς και τους Κινέζους να δουλεύουν. Παρατηρούν τους Κινέζους να περνάνε με ταχύτητα τις κούτες ο ένας στον άλλο και τους Αλβανούς να φτυαρίζουν το χώμα και να χτίζουν. Μέσα στο ρατσιστικό τους παραλήρημα, οι 4 Έλληνες προσπαθούν να αποδείξουν πρώτον ότι Κινέζοι και Αλβανοί ειναι κατώτεροι από τους Έλληνες και δεύτερον ότι οι Κινέζοι είναι ανώτεροι από τους Αλβανούς επειδή κάνουν πιο εύκολη δουλιά και επειδή είναι πιο γρήγοροι!

Στη σκηνή αυτή λοιπόν οι μόνοι που δεν κάνουν κάτι δημιουργικό είναι οι Έλληνες! Επίσης οι 4 ήρωες μοιάζουν να μην ξέρουν για ποιό λόγο θεωρούν τους μετανάστες κατώτερους και προσπαθούν να πιαστούν από εντελώς παράλογα και φτωχά "επιχειρήματα" που εφευρίσκουν εκείνη τη στιγμή.

Λέει πολλά σημαντικά πράγματα η ταινία για ένα πολύ σοβαρό θέμα. Τα λέει μάλιστα με ένα χιούμορ που την κάνει να αποφεύγει διδακτισμό ή κάτι παρόμοιο.

Εξαιρετικός ο Καφετζόπουλος.

Χαιρετώ!

kioy είπε...

@Stepas

Καλησπέρα φίλε μου!

Πολύ χαίρομαι που σου άρεσε μα ταινία που, φαινομενικά, φαντάζει χαμηλής δυναμικής!

Η σκηνή που περιγράφεις, ίσως η πιο αντιπροσωπευτική! Ζυγίζουν στους αλλοεθνής το ρατσισμό τους, και μετρούν προκλητικά την δική τους ανεπάρκεια να ενταχθούν σ' έναν κόσμο που αναπόφευκτα θα τους αποβάλλει!

Το χιούμορ δυνατό ατού. Μας παραπέμπει στο χαρισματικό cult ελληνικό cinema των 80ς!

Δείγματα καλού ελληνικού κινηματογράφου!

Χαιρετώ!

Κωνσταντίνος Ριγελιανός είπε...

Την είδα, μου άρεσε, ο Καφετζόπουλος και ο Αλβανός ηθοποιός καταπληκτικοί. Κάτι μου έλειπε στο τέλος, δεν έχω προσδιορίσει τι, κάτι δεν είχε η ταινία...