Πέμπτη, 1 Δεκεμβρίου 2016

Meurtrière (Philippe Grandrieux)




"Ο πρώτος άνθρωπος είχε 2 κεφάλια 4 πόδια και 4 χέρια. Κι αυτός ο άνθρωπος, ήταν σαν... τρύπα. Τότε, δεν ξέρω γιατί, ίσως θεία τιμωρία, η αστραπή χτύπησε αυτόν τον πρώτο άνθρωπο. Ο άνθρωπος διαιρέθηκε σε 2. Κι αυτός ο άνθρωπος, ο νέος άνθρωπος - είχε ένα κεφάλι, 2 χέρια και πόδια, όπως σήμερα. Όμως κάτι του έλειπε. Το άλλο του μισό, κάτι που ψάχνει -κι ας μη μπορεί να το βρει- γιατί δεν υπάρχει." (Πλάτωνας)

Το άτομο ως πληθυντικός έχει διερευνυθεί πολλές φορές. Κυρίως όμως μέσα από την ιδέα του πολλαπλού εαυτού, της "συμπαντικής ψυχής". Δηλαδή, πληθυντικός ως έννοια, σχεδόν ποτέ ως σώμα. Η έννοια ενός ατόμου που δεν εξαντλείται στο σώμα του, αλλά είναι πολλαπλό ως σώμα, όπως ο πρώτος άνθρωπος του Πλάτωνα, μας αποστρέφει, μας εφοδιάζει με την σκέψη του τέρατος, την δυσάρεστη σκέψη, την ιδέα της τερατομορφίας, μια ιδέα που μας απωθεί. Μάλιστα, οξύμωρα, αντιφατικά, και μάλλον χαϊδολογώντας, εξετάζοντας την πολλαπλότητα του ατόμου ως έννοια, ως ιδέα πολλές φορές χρησιμοποιούμε τη φράση "πιο πολύ από ύλη". Είναι όμως μια απατηλή διατύπωση κι αυτή στην προσπάθεια μας να απωθήσουμε την ιδέα του τέρατος, να εξιδανικεύσουμε καθησυχαστικά τον τενικιστικό πνευματισμό μας, αφού κατά τ' άλλα γνωρίζουμε πως δεν υπάρχει, πως δεν είναι δυνατό να υπάρξει πιο πολύ από ύλη.

Κι αυτό επιχειρεί ο Grandieux με το Meutriere. Το πιο πολύ που δεν υπάρχει. Δηλαδή το πολύ από ύλη. Ο άνθρωπος εδώ παρουσιάζεται ως σώμα. Μόνο ως σώμα και είναι πολλαπλός γιατί το σώμα είναι πολλαπλό. Γιατί το σώμα γεννάει την μορφή του. Την αναστενάζει και την ανασκευάζει. Γεννάει το άλλο σώμα. Που δεν είναι άλλο. Είναι το ίδιο σώμα. Σώμα. Συντονισμένο σε μια κοινή αναπνοή. Στη σάρκα του. Ρευστή. Πολύσχημη. Το τέρας. Όχι η ιδέα του. Το τέρας αυτοπροσώπως. Αυτός ο πολλαπλός άνθρωπος. Η σάρκα. Το σώμα. Γοητευτικό. Ευάλωτο. Επώδυνο. Οι οριακές ιδιότητες των άκρων, που καθορίζουν την έκταση του εαυτού, καταργούνται. Κάθε σημείο του σώματος είναι ένα σημείο συγκόλλησης για το άλλο σώμα. Και το άλλο σώμα, δεν είναι άλλο, είναι το ένα σώμα. Δίχως άρκα. Δίχως όρια. Απέραντο και αενάως επεκτάσιμο. Όχι μέσω κάποιος βολικής πνευματικής απελευθέρωσης ή εξαύλωσης. Όχι. Απέραντο και αενάως επεκτάσιμο μέσω της σάρκας. Η σάρκα ως πλοκάμια και κυρίως ως σάρκα. Ανυπότακτη. Ακυρίευτη. Ζώσα σάρκα. Πολλαπλή και μοναδιαία.





Παρασκευή, 25 Νοεμβρίου 2016

Koca Dünya (Reha Erdem)


Το δάσος ήταν ήδη δηλητηριασμένο.
Γιατί τι άλλο είναι η αγάπη που δε μπορεί να εκφραστεί
αν όχι ένα δάσος γεμάτο δηλητήριο;

Δευτέρα, 21 Νοεμβρίου 2016

El auge del humano (Eduardo Williams)


Θα παρακολουθώ πάντα με ιδιαίτερο ενδιαφέρον τη διαφορά ανάμεσα σ' αυτά τα ερωτήματα:
Τι μπορεί και τι δε μπορεί να ζει κάποιος;
ΚΑΙ
Τι μπορεί και τι δε μπορεί να δει κάποιος;

Ο Eduardo Williams κινηματογραφεί τις καθημερινές ομιλίες νέων ανθρώπων από τη Λατινική Αμερική, και τους παρατηρεί σε καθημερινές δραστηριότητες όπως κοινωνικές συναναστροφές, φιλίες, βόλτες στην πόλη ή στην ύπαιθρο, ιδιωτικές στιγμές, τη σχέση τους με το internet και την πορνογραφία, οικογενειακά δείπνα ή σε εργασιακούς χώρους.

Αυτό που προκύπτει είναι μια ανυπόφορη για τον θεατή ταινία. Αυτό που είναι απορίας άξιο, είναι πώς η ζωή που κάποιος πρόθυμα ζει, και που κυριότερα νιώθει άνετα μέσα σ' αυτή, πως προκαλεί πλήξη και αμηχανία σε κάποιον τρίτο, σε κάποιον που την κοιτάζει;

Η ταινία του Williams είναι εντελώς απέριττη για να δώσει κάποια απάντηση πάνω σ' αυτό. Εντελώς απέριττη για να ειρωνευτεί ακόμα την φύση της ζωής. Πρόκειται για μια ταινία αφοσιωμένη στην καταγραφή αλλά και στη δημιουργία ενός αξιοσημείωτου αισθητικού ρυθμού μέσα από τα υλικά την καθημερινότητας.

Κι αυτός ο ρυθμός δεν είναι μια φιλολογική πρόταση αλλά μια συνέπεια της κινηματογράφησης που κινείται όσο το δυνατόν πλησιέστερα στο: "η ζωή είναι αυτό που είναι όταν τη ζεις".


Όταν την κοιτάς η ζωή είναι άλλη. Και παρεκκλίνοντας απ' την ταινία και επεκτείνοντας τη σκέψη μου, θα έλεγα, πως αυτός που ειρωνεύεται την ζωή είναι η επιστήμη. Υπάρχουν όλο και περισσότεροι άνθρωποι που προτιμούν και στρέφονται στη ζωή μέσω της παρατήρησης. Μια εμβίωση της παρατήρησης, και είναι ακριβώς σ' αυτή την αρχή που γιγαντώνεται η επιστήμη, καθώς προσφέρει τρόπους όρασης που -σε αντίθεση με την ταινία του Williams- αφαιρούν την πλήξη του "να κοιτάς τη ζωή". Για να το κάνει αυτό η επιστήμη παρέχει κάποια πρίσματα μέσα απ' τα οποία συνθέτονται συμπεράσματα που σημειώνουν ενδιαφέρον και κυρίως ευκαιρίες για διάλογο. Έτσι ο παρατηρητής -ακόμα κι αν τα συμπεράσματά του, οι κοσμοθεωρίες του, το ενδιαφέρον που του προκαλείται οφείλεται περισσότερο στο πρίσμα όρασης κι όχι στη ζωή αυτή καθ'αυτή- είναι πρόθυμος να ενδώσει στη διαδικασία της παρατήρησης και της ανάλυσης.

Ο Williams δεν δίνει αυτή την ευκολία στον θεατή, εδώ. Δεν τον τοποθετεί σ' αυτόν τον χώρο προσποίησης, αν προτιμάτε. Κατ' αυτόν τον τρόπο η ταινία θα μπορούσε να ειδωθεί κι ως σφοδρή εναντίωση στον δυτικό τρόπο αντίληψης για τον οποίο η απώλεια σκοπού, στόχευσης ή οργανικού πλαισίου θα μπορούσαμε να πούμε ότι αποτελεί και την πιο ακραία επαναστατική πράξη.