Body Of Lies

Σκηνοθεσία: Ridley Scott
Παραγωγής: Usa / 2008
Διάρκεια: 128'

Ο Ridley Scott, ένας απ' τους πιο αναγνωρίσιμους σύγχρονους σκηνοθέτες του Hollywood, έχει χτίσει μια χαρακτηριστική κινηματογραφική προσωπικότητα. Πρωταγωνιστικά στοιχεία της οποίας είναι: το αστραπιαίο μοντάρισμα, η δραματουργική αφήγηση του σεναρίου και οι συνεχόμενες συνεργασίες με τον Russel Crowe!


Η Μέση Ανατολή έχει/είναι μονίμως θέμα. Η Μέση Ανατολή της ανελέητης αιματοχυσίας, της κατάργησης των ανθρώπινων δικαιωμάτων, της εφιαλτικής Αμερικανικής παρέμβασης, της τρομοκρατικής παράδοσης και του εθνικού φανατισμού. Ο κινηματογράφος, ως μια εκ των λαϊκότερων Τεχνών, δε θα μπορούσε να είναι απών. Ο σύγχρονος κόσμος του πολιτισμού, έχει το δικαίωμα(!) να αποσταίνει των γεγονότων. Και οι όποιες κρίσεις του να παράγονται μέσω εξαιρετικά ελλειπή στοιχείων. Ο Ridley Scott θα πατήσει πάνω σε αυτή την απόσταση, θα μιλήσει με ορισμένες αλήθειες, οι οποίες δυστυχώς δεν ολισθαίνουν της επιφάνειας του σεναρίου. Η πλέον δεδομένη απάνθρωπη μεταχείριση των γηγενών πληθυσμών από τις Αμερικάνικες δυνάμεις, ενσαρκώνεται στο πρόσωπο του Russel Crowe. Ενός ευτραφή οικογενειάρχη, ηγέτη των επιχειρήσεων μέσα από την ασφάλεια της απομακρυσμένης war κονσόλας του. Ο ανταγωνισμός μεταξύ των αντιτρομοκρατικών επιχειρήσεων είναι λυσσαλέος. Οι οποίες παρ' ότι συνδέονται δια της ταύτισης του στόχου( λύση τρομοκρατίας), αντιμάχονται ονειροπολώντας ολάκερη τη δόξα για τον εαυτό τους. Ενώ στο επίκεντρο βρίσκεται μια τρομοκρατική οργάνωση. Η οποία καμία σχέση δεν έχει με το ιδεαλιστικό status που της έχει προσαφτεί. Πρόκειται για εξίσου βίαιες επιχειρήσεις, εξίσου ματαιόδοξες, εξίσου ιμπεριαλιστικές κλπ. Οι οποίες ανθίζουν στην αφέλεια, στον θρησκευτικό προσηλυτισμό και το φανατισμό των κατοίκων των περιοχών.


Συνδετικός κρίκος όλων αυτών, είναι ένας εξαιρετικός Leonardo Di Caprio. Ο οποίος είναι ένας πολυπρόσωπος πράκτορας που εργάζεται για λογαριασμό της CIA και προσπαθεί να βρίσκεται σε επαφή με όλα τα μέτωπα. Ο Ridley Scott αν και έχει καταφέρει να ορίσει αρτίως τις συντεταγμένες του, θα μείνει αναλώσιμος σε ένα gang διαλεκτικό και εφετζίδικο επίπεδο, όπως ακριβώς επιθυμούν οι μεγαλοπαραγωγές(χαρακτηριστικό πως επιλέγεται η Ιορδανία, και όχι το Ιρακ, ως πρωταγωνιστικός τόπος). Βαρύγδουπες ατάκες στο σχεδιασμό των διαλόγων, δράση στο επίπεδο της πλοκής και μια Χολιγουντιανή συνταγή αγάπης είναι οι πυλώνες αυτού του πολιτικού δράματος. Στα της σκηνοθεσίας, ο Scott εμφανίζεται αναμενόμενα γρήγορος στο μοντάζ και τρόπον τινά πιο βίαιος στη δραματουργία. Στην πραγματικότητα, χωρίς να διακρίνω κάποιο προφανή λόγο, βλέποντας το Body Of Lies, το τοποθέτησα στο νου μου ως απλά μια βελτιωμένη εκδοχή του απαράδεχτου Blood Diamond.


Αν κάτι οφείλουμε να παρατηρήσουμε, είναι ο συνεχώς βελτιωμένος Leonardo Di Caprio. Που ξεπερνάει την πεζότητα του ρόλου. Δηλαδή ενός πράκτορα που κλέβει πληροφορίες, εκβιάζει, ρίχνει/εισπράττει ξύλο, αλλά και ερωτεύεται. Και καταφέρνει να κοινωνήσει την ίσως μοναδική ουσία του "Body Of Lies". Η οποία κατηγορεί ευθέως τον μέσο άνθρωπο για την ντροπιαστική-εξαθλιωτική κατάσταση στη Μέση Ανατολή. Καθώς η απόσταση, η απάθεια και η αδιαφορία μας για την αλήθεια των "τσακισμένων" τόπων, είναι οι παράγοντες που επιτρέπουν και υποβάλλουν της εν λόγω χώρες σε ένα διαρκή και άνευ όρων πυροτεχνουργικό πείραμα!
Βαθμολογία 5,5/10

American Gangster

Σκηνοθεσία: Ridley Scott
Παραγωγής: Usa / 2007
Διάρκεια: 157'

Ο Ridley Scott, μετά από μια σειρά μάλλον άτολμων και αδιάφορων ταινιών, επιστρέφει με αυτό το γκανγκστερικό δράμα, για να πείσει, πρωτίστως τον εαυτό του, πως εκτός από ένας καλός επαγγελματίας και συνεργάτης των Αμερικάνικων studio, είναι και ένας αξιόλογος εν δυνάμει καλλιτέχνης.


Όλα ξεκίνησαν απ' τον σεναριογράφο Steven Zaillian, που ανακαλύπτοντας ένα άρθρο του Mark Jacobson ανάστησε την ιστορία του μεγαλύτερου κυκλώματος ναρκωτικών στην Αμερική περί την δεκαετία του '70. Όπου στην πραγματικότητα, έπειτα από δικαστική πράξη, ξεσκεπάστηκε ένα τεράστιο πέπλο διαφθοράς που έκρυβε την ανάμειξη πολυάριθμων αστυνομικών σε καταστάσεις του "λευκού" κυκλώματος, που μάλιστα βρίσκονταν στην κορυφή της εξουσιαστικής πυραμίδας. Εμείς παρακολουθούμε τις μέρες ενός αφροαμερικάνου που ονομάζεται Λούκας(Denzel Washington), ο οποίος αντιπροσωπεύει την πρόοδο, τη φιλοδοξία αλλά και τον επαγγελματισμό. Ο Λούκας ξεκινώντας ως ένας τυπικός σοφέρ, ανεβαίνει τα σκαλιά της νύχτας και καθιερώνεται ως ο κυρίαρχος μεγαλέμπορος ναρκωτικών στη Νέα Υόρκη. Στην πορεία του, υποβοηθάται αλλά και παγιδεύεται ταυτοχρόνως από την συνεργασία με την πολυάριθμη φαμίλια του. Σύντομα η παρουσία του θα γίνει αντιληπτή από την αστυνομία. Ο Ρίτσι(Russell Crowe) είναι ένας τίμιος αστυνομικός, όντας ασφαλώς η εξαίρεση. Και εμείς παράλληλα παρακολουθούμε τη δική του δράση δίωξης του εγκλήματος.


Κατ' αρχάς δοθέντος αφορμής αυτής της ταινίας, θα ήθελα να σχολιάσω την πολλές φορές εξαναγκαστική τακτική ταινιών να αναφέρουν πως βασίζονται σε πραγματικά γεγονότα(δεν αναφέρομαι συγκεκριμένα στο American Gangster). Οι ταινίες, σε όλες τις περιπτώσεις, αποτελούν την αντανάκλαση ή καλύτερα την κατασκευή μιας κάποιας πραγματικότητας. Είναι πασιφανές πως δε μπορούμε να μιλήσουμε για αυτούσια πραγματικότητα σε μια ταινία, καθώς παρεμβάλλεται η "τεχνητή" και πολυδιάστατη κινηματογραφική διαδικασία. Όμως, όσον αφορά τον ρεαλισμό, μια δημιουργία "υποχρεούται" να μπορεί δυνητικά να αποτελέσει κομμάτι του υπαρκτού κόσμου. Έτσι, η τακτική-επιλογή ταινιών να διατυμπανίζουν πως είναι βασισμένες σε πραγματικά γεγονότα, ως ένα βαθμό μου μοιάζει περιττή, απ' τη στιγμή που οι ταινίες "υποχρεούνται" να είναι πραγματικοφανείς. Ενώ επίσης, στη χειρότερη μορφή, την εκλαμβάνω ως ένα εργαλείο στα χέρια κάθε σεναρίου να καπελώσει τις αναπαραστατικές αδυναμίες ενός film, και να πείσει πλαγίως το θεατή για τον φαινομενικό ρεαλισμό των πραγμάτων.

Εδώ, ο Ridley Scott κυρίως με τα αγαπημένα του κοφτά πλάνα καταφέρνει να μετουσιώσει την Αμερική της πολεμικής περιόδου του Βιετνάμ. Η ηθική και η πολιτική αποδιοργάνωση είναι διάχυτη παντού, ενώ η κοινωνία καταρρέει ποικιλοτρόπως. Τα πλάνα αναπαράγουν τα χρονικά ενός πολυεδρικού ξεπεσμού. Ενώ ο ρυθμός που αποκτά το film, χάρις την σεναριακή εξέλιξη, τη σκηνοθεσία και τη μουσική, καθιστά κάθε πλάνο ως ένα αλλεπάλληλο χτύπημα στην κοιλιακή χώρα. Ο κόσμος της νύχτας και των ναρκωτικών μέσα απ' τα ματιά των ρυθμιστών. Σε ένα σύμπαν βραχνιασμένο και παραλυμένο απ' τη διαφθορά. Τι στιγμή που η τραγικότητα του πολέμου αφανίζει κάθε ελπίδα. Σε αυτή την προσπάθεια του ο Ridley Scott έχει συνοδοιπόρους τους αναγνωρίσιμους πρωταγωνιστές του(Denzel Washington, Russell Crowe), που παραθέτουν μάλλον αναμενόμενες ερμηνείες.


Μιας και παραπάνω παρομοιάσαμε τις ταινίες ως κατασκευές, νομίζω πως το American Gangster επιχείρησε σαν κατασκευή να ακολουθήσει τα χνάρια του ανυπέρβλητου Godfather. Πειράζοντας ελαφρώς και αντικαθιστώντας την κλασσική Σικελική φαμίλια της νύχτας με την πιο άναρχη και ασυγκρότητη Αφροαμερικάνικη του πρωταγωνιστή. Επίσης παρατηρούμε την μετατροπή των μπάτσων σε πιο ζωηρές φιγούρες στη πιάτσα των δρόμων και την παράλληλη εκτόπιση των λοιπών gangsters. Εμφανή είναι και η προσπάθεια του Ridley Scott, κυρίως με διαλεκτικά και σκηνοθετικά τρικ, να βυθίσει την ταινία του στην πιάτσα της νύχτας. Πάντως αυτή η προσπάθεια μοιάζει πολύ πιεστική για να είναι αποδοτική. Ακόμα, το δημιούργημα του 70χρονού πλέον σκηνοθέτη δε μπορεί να αποδώσει το βάθος των χαρακτήρων του Godfather. Καθώς εστιάζει σε λιγότερα πρόσωπα παραμελλώντας χαρακτηριστικά κάποια άλλα(με χαρακτηριστικότερη περίπτωση τη γυναίκα του Λούκας). Ενώ και ο Λούκας, όσο και αν θέλει ο Denzel Washington, δε μπορεί σε καμία περίπτωση να φτάσει χαρακτηρολογικά το βάθος του Κορλεόνε.


Συνοψίζοντας το American Gangster αποτελεί μια καλή επιλογή, ιδίως αν είστε fun ταινιών του ύφους. Μα κυριότερα αποτελεί την αξιοπρεπή επανεμφάνιση του Ridley Scott,
τονίζοντας μας πως αν του επιτραπεί μπορεί ακόμα να φτιάξει το δικό του παιχνίδι.
Βαθμολογία 7/10