Control

Σκηνοθεσία: Anton Corbijn
Παραγωγής: England / USA / Australia / Japan / 2007
Διάρκεια: 121'

Δεν ξέρω τι περιμένετε να δείτε από αυτή την ταινία; Αν περιμένετε μια στυγερή καταγραφή γεγονότων, ιστορικά συμβάντα που δεν μπορούμε να απορρίψουμε, και μια μελό αγιογραφία μάλλον θα πρέπει να χτυπήσετε αλλού την πόρτα. Γιατί στο film έχουμε την δραματικοποίηση συναισθημάτων, συμπεριφορών και βιωμάτων μέσα από το βιβλίο της συζύγου του Ian Curtis, της Debora Curtis. Ένα βιβλίο για έναν άνθρωπο όπως όλοι μας, ο οποίος σημάδεψε την Αγγλική μουσική σκηνή, και όχι μόνο, ηγώντας των θρυλικών Joy Division.

O πρωτοεμφανιζόμενος Anton Corbijn κάνει εξαιρετική δουλειά σε όλα τα επίπεδα. Δεν μπορώ να φανταστώ την ταινία με χρώμα. Και ούτε μάλλον ο σκηνοθέτης μπορούσε. Έτσι περιηγείται με ασπρόμαυρο καλλιτεχνικό φόντο στα μουντά και μίζερα περίχωρα του Manchester. Καθηλωτική μαγευτική φωτογραφία υπηρετώντας εξατομικευμένα τους ήρωες σπάει το συνολικό καταθλιπτικό πέπλο. Πέπλο που αναλαμβάνει να υπερτονίσουν οι σκληρές pessimistikes rock-punk νότες του συγκροτήματος. Αντιπρόσωποι μιας ολόκληρης εποχής. Και έτσι αν και σε καμία περίπτωση δεν μπορούμε να μιλήσουμε για ωραιοποιημένους ήρωες, το αντίθετο μάλλον, η φωτογραφία τους δίνει ένα αμυδρό φως σκοτεινής γοητείας απ' όπου ο θεατής μπορεί να πιαστεί.

Και αφού έχουμε το υπόβαθρο ακολουθούμε τον ήρωα. Τον Ian Curtis που εκπληκτικά υποδύεται ο Sam Riley στα πρώιμα κινηματογραφικά του βήματα! Μάλλον άλλο ένα στοίχημα που κερδίζει ο Anton Corbijn. Η κάμερα τον ακολουθεί στα εφηβικά του βήματα. Αντισυμβατικός, παράξενος, καταθλιπτικός και φανερά πιεσμένος από αυτή τη μουντή Αγγλία. Με μια επιληψία να βαραίνει τα εφηβικά του μάτια. Η κατάθλιψη, η ανθρώπινη "περιέργεια" για το άλλο φύλλο τον οδηγεί εξ αρχής σε έναν πρώιμο γάμο με την γυναίκα του Deborah και από νωρίς στον ρόλο του πατέρα. Γεγονότα που βαραίνουν τις έφηβες πλάτες του. Το πέρασμα σε μια άλλη ζωή μέσω της συμμετοχής του στους Joy Division, σηματοδοτεί μια νέα εποχή. Νέες φιλοδοξίες νέα συναισθήματα και οι άγκυρες του παρελθόντος να τον τραβάνε πίσω. Ο γάμος από βολική σχέση γίνεται δυσχερής εμπόδιο. Ο γάμος είναι αγάπη, εκτίμηση για όσα συνέβησαν, σεβασμός. Όμως έρωτας είναι η ερωμένη. Και οι απογειωτική πορεία του συγκροτήματος διψά με περισσότερες απαιτήσεις. Όλο αυτό το ασφυκτικό περιβάλλον οπτικοποιείται εύστοχα με τις αλλεπάλληλες κρίσεις που πιάνουν τον πρωταγωνιστή. Καταστάσεις που αδυνατεί να χειριστεί. Που γίνονται θηλιά και βάζουν τέλος την 23ετή περιήγηση του στη ζωή. Μια ζωή που μπορεί να πέρασε από έντονη κατάθλιψη, να αντάμωσε μέρες μεγάλης δόξας. Όμως όλα συνέβησαν τόσο κινηματογραφικά, σε ένα παιδί που δεν πρόλαβε τα χρόνια της ενηλικίωσης... 'Όσο το έβλεπα απορούσα με την επιλογή του teenage make-up και του νεανικού στυλιζαρίσματος του πρωταγωνιστή. Όμως όσο η ταινία προχωρούσε απέδωσα τα εύσημα για ακόμη μια φορά στις αισθητικές επιλογές του Anton.

Και όλη αυτή την πίεση την κινηματογραφεί αριστουργηματικά. Ένας άνθρωπος όπως όλοι μας. Το παρελθόν γίνεται κομμάτι του μέλλοντος. Είναι αυτό που θα το οδηγήσει. Και όσο το τεντώνεις για να πάει εκεί που θες κάποια στιγμή αντιλαμβάνεσαι πως όλα όσα συμβαίνουν αφανίζουν το παρών. ΤΟ αφανίζουν ανάμεσα σε όσα επιθυμείς και σε όσα έχεις. Τα οποία μοιάζουν τελείως ασύμβατα μεταξύ τους. Και αυτό ο Anton το κινηματογραφεί καταγράφοντας ένα δωμάτιο, ένα παράθυρο δωματίου από το εξωτερικό του. Που γνωρίζει μόνο 2 καταστάσεις για αυτόν που βρίσκεται έξω. Την σκοτεινή, αυτή του παρελθόντος. Που μοιάζει τόσο μαύρη για να την αντέξει η άλλη όψη του νομίσματος. Της φωτεινής. Όπου η λάμπα γεμίζει φως το δωμάτιο, σε έναν ονειρικό συμβολισμό που χαϊδεύει και σημαδεύει την ιδανική μας οπτική. Και το παρών βρίσκεται μόνο στο ανοιγοκλείσιμο ενός διακόπτη. Πότε όμως αντιλαμβάνεσαι το βαθύτερο νόημα του; Μα όταν μπεις στο δωμάτιο φυσικά... Και τότε τα λάθη, οι αδυναμίες ίσως να μην έχουν κανένα νόημα. Γιατί όλα έχουν γίνει παρελθόν.
Κάπως έτσι σκηνοθετεί λοιπόν ο Anton, με αποκορύφωμα την τελική σκηνή. Όπου η Deborah έχει μπει στο δωμάτιο και οι κραυγές δεν μπορούν να αγγίξουν το τέλος μιας ζωής. Σκηνής που επιστεγάζει τις διάσπαρτες ενδιάμεσες αναφορές!

Εκπληκτική δουλεία λοιπόν. Που μετά και την δεύτερη θέαση της απογειώθηκε φανατικά μέσα μου. Έντονο fictionar μοτίβο, εύστοχη επιλογή της οπτικής ματιάς του σκηνοθέτη. Που μπορεί να παραμερίζει χιλιάδες άλλα σημαντικά πράγματα. Αλλά ο κινηματογράφος είναι άποψη! Και σε αυτή την άποψη του βρήκε σύμφωνο τον εκπληκτικό Sam Riley, αλλά και το υπόλοιπο cast. Και οι δυο πάντως απέσπασαν σωρείες βραβείων σε φεστιβάλ ανά τον κόσμο(Κάνες, Σικάγο, Μελβούρνη, Αμβούργο, Εδιμβούργο).
Βαθμολογία 8/10

Το Σπίτι Του Kάιν

Σκηνοθεσία: Χρήστος Καρακέπελης
Παραγωγής: Ελλάδα / 2000
Διάρκεια: 79'

Δεν θα μιλήσω πολύ για την ταινία! Δεν είναι αυτός ο σκοπός της ανάρτησης μου. Δυστυχώς εδώ στα μέρη μας γίνονται μερικά πράγματα, λίγες φορές, αλλά γίνονται που αξίζουν τεράστια συγχαρητήρια. Αντί αυτού ωστόσο καταδικάζονται σε μια ενδόμυχη αφάνεια. Αφάνεια που δεν μπορεί να γλιστρήσει στα τραχιά κανάλια της μίζερης πραγματικότητας που μας περιβάλλει. Ωστόσο η ύπαρξη τους δηλώνει ελπίδα. Είναι ένα φως που τυφλώνει παρθένα μάτια, και οδηγεί στην γη της κορύφωσης δια της εμπειρίας όποιους τυχερούς βρεθούν στο δρόμο τους. Δηλώνω κατηγορηματικά πως ένα τέτοιο στολίδι είναι και το σπίτι του Κάιν!

Για την ταινία θα αναφερθώ επιγραμματικά. Είναι ένα ντοκιμαντέρ που πραγματεύεται τον φόνο. Κινηματογραφικό ντοκιμαντέρ, μακριά απ' την εκπορνευμένη τηλεοπτική ερμηνεία της λέξης ντοκιμαντέρ. Πραγματεύεται τον φόνο. Από ανθρώπους καθημερινούς χωρίς βεβαρημένο ποινικό ιστορικό. Μια βουτιά στην εσωτερικότητα ορισμένων που το διέπραξαν. Είναι μάλλον μία από τις λίγες φορές που "αυτοί" αντιμετωπίζονται ως άνθρωποι. Πρώτη φορά που νιώθουν την κάμερα ως μέσο έκφρασης, και όχι τον εκπορθητή που πασχίζει να τους ταπεινώσει. Με σεβασμό βρίσκουν τον χώρο να καταθέσουν ένα κομμάτι της ψυχής τους. Μακριά από αίτια, ελαφρυντικά και δικαστικούς όρους. Ένας διάλογος για τον φόνο, από ανθρώπους της διπλανής πόρτας. Το αισθητικό αποτέλεσμα το υπογράφει όλο το team της ταινίας με τον Χρήστο Καρακέπελη να διαχειρίζεται βιωματικά τις λεπτές κλωστές. Άπταιστη φωτογραφία, και η εξέλιξη του ντοκιμαντέρ κορυφώνεται καρέ με το καρέ μυώντας τον θεατή στο σπίτι του Κάιν.

Η ταινία έχει αποσπάσει το βραβείο στην Θεσσαλονίκη, ενώ έχει συμμετάσχει και στο festival Βερολίνου αποσπώντας πολύ καλά σχόλια. Έχει προέρθει μέσα από ένα βάθος χρόνου, μα κυριότερα μέσα από ένα βάθος δουλειάς. Μιλάμε για μια ταινία που τα γυρίσματα της γίνονται επί το πλείστον σε φυλακές, με ότι αντιξοότητες αυτό μπορεί να συνεπάγεται. Μιλάμε για μια ελληνική προσπάθεια, όπου ως γνωστόν η υποστήριξη απουσιάζει και μια ταινία που κουβαλάει στο βάθος της αμέτρητες ώρες ερευνών. Ένας ανθρώπινος κινηματογράφος, με ανθρώπινες δυνατότητες, χωρίς επιπολαιότητες δεν διαπραγματεύεται παραχωρήσεις προς το αποτέλεσμα και με κλιμακωτές εργασίες φτάνει σε κορυφωτικό επίπεδο... Αξίζουν συγχαρητήρια!

Μη με ρωτάτε που θα την βρείτε, γιατί δεν νομίζω να κυκλοφορεί. Αλλά ας είστε λίγο προσεκτικοί την επόμενη φορά που θα την προβάλλει η κρατική ή το κανάλι της Βουλής!
Άνευ βαθμολογίας!

Sex, Lies, and Videotape

Σκηνοθεσία: Steven Soderbergh
Παραγωγής: USA / 1989
Διάρκεια: 100'

Ήταν το 1989 η χρονιά που έμελλε να πρωτοβραυευτεί ο Steven Soderbergh. Μεταξύ άλλων βραβείο στις Κάννες και πολλές ακόμα βραβεύσεις σε φεστιβάλ ανά τον κόσμο. Οι κριτικοί στάθηκαν γενναιόδωρα και για τις υπέροχες ερμηνείες αυτής της ταινίας. Που σε συνδυασμό με την "παρατηρητική" σκηνοθεσία του Soderbergh έφεραν αυτό το πολύ low budget για τα δεδομένα του Αμερικάνικου cinema, αλλά και των μετέπειτα standar του σκηνοθέτη, να βάζει ηχηρή υποψηφιότητα ακόμα και για τα Oscar.

Σεξ, Ψέματα και βιντεοκασέτες ή αυτενοχικά ένστικτα, ψέματα και πραγματικότητα αν προτιμάτε. Γιατί κάπου εκεί εστιάζει η ταινία. Μια ταινία που η αλήθεια είναι πως κινείται κατά κύριο λόγω χάρις τους ήρωες της. Τέσσερις αντιπρόσωπους της σύγχρονης κοινωνίας που παρατηρούνται με βάση την σεξουαλική τους συμπεριφορά. Όχι όμως προς την πράξη, αλλά προς τις στάσεις τους, τις αντιδράσεις τους γύρω από το sex. Με μια λεκτική επικοινωνία που πηγάζει από την γοητευτική πνευματική ολοκλήρωση. Όπου σκέψεις και αντιδράσεις αιωρούνται από τα στόματα και κολλάνε στα μουσκεμένα μυαλά των ηρώων. Μυαλά μουσκεμένα από την "κρυφή προσωπική" πλευρά του sex ενδεδυμένης με τους προσωπικούς κώδικες του καθένα!

Αλλά ας περάσουμε στους ήρωες. Ο John(Peter Gallagher) ένας φιλόδοξος δικηγόρος. Η ηδονή αποτελεί το νούμερο ένα στη λίστα του. Και μακριά από κάθε είδος συνείδηση απολαμβάνει τους καρπούς της εύφλεκτης κουνιάδας του. Η Ahn(Andie MacDowell) είναι η εσωστρεφής γυναίκα του John. Μια καλοκάγαθη γυναίκα που θεωρεί το sex ως υπερτιμημένο. Και λόγο της φύσης της το αυτοπαρουσιάζει ως μια εσωτερική απαγόρευση ορίζοντας το ως ανήθικο. Τον κόσμο αυτόν έρχεται να διαταράξει ο "περίεργος" επισκέπτης και πρώην φίλος του άντρα της. Η Cynthia(Laura San Giacomo) είναι η κουνιάδα. Ακριβώς αντίθετη της αδερφής της, μια γυναίκα που φαίνεται να τρέφεται με το sex. Και ο Graham(James Spader) στο νευραλγικό ρόλο της καταγραφής της αλήθειας. Ένας ηδονοβλέπτης των ανθρώπινων αδυναμιών. Αδυναμιών που υπόκεινται στην ιδιωτική ζωή και τον τρόπο που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες τα ερωτικά μηνύματα του εγκεφάλου. Σε μια βιντεοσκοπική καταγραφή, προσπαθώντας να καταργήσει την δική του επικοινωνία με αυτό το τμήμα του εαυτού του. Καθώς αυτά τα ένστικτα είναι που οδηγούν σε ασύμβατες με την προσωπικότητα συμπεριφορές...

Και η κάμερα του Steven Soderbergh με πολύ υψηλά τον ρεαλισμό καταγράφει αυτά τα πρόσωπα. Σε τόσο εσωτερική αλλά και εξωστρεφή δράση. Αυτή η καταγραφεί είναι και αυτή που προωθεί το καλογραμμένο σενάριο. Όταν οι άνθρωποι αντιμετωπίζουν το σεξ ως διαφορετικό μέλος του εαυτού τους τότε περνούν σε ποινικά αδικήματα κατά της εσωτερικής τους ιδιοσυγκρασίας. Ένα από αυτά είναι τα ψέματα. Ψέματα τόσο στους άλλους αλλά και ως προς τον ίδιο μας τον εαυτό. Και αυτές οι συμπεριφορές μεταφράζονται σε αδυναμίες που ολοένα και αμαυρώνουν την σαφώς πιο βαριά έννοια της προσωπικότητας. Όλα αυτά δείχνει να τα ξέρει καλά ο παράξενος Graham. Και σε μια απόπειρα αποτοξίνωσης κηρύττει σε εμπάργκο την σεξουαλική του ζωή. Όμως για κάτι τέτοιο χρειάζεται τις αποδείξεις των σκέψεών του. Και ΄για αυτό αποφασίζει να βιντεοσκοπήσει την γυναικεία ματαιοδοξία γύρω από το σεξ με προσωπικές επικοινωνιακές συνεντεύξεις. Στέκεται λοιπόν απέναντι του σε μια προσπάθεια να πείσει τον εαυτό του για τις καταστροφικές πνευματικές επιπτώσεις που έχει. Παρατηρώντας το sex να γεννάει σφάλματα ζωής και ηθικής για τον καθένα. Ωστόσο δεν είναι αυτή η λύση... Αυτή είναι η υπεκφυγή, γιατί πάλι η ερωτική φύση του ατόμου αντιμετωπίζεται ως ανεξάρτητη. Και μόνο στην τελική αποκαλυπτήρια σκηνή θα μάθει μαζί με τον θεατή την αλήθεια. Στην ατμοσφαιρική συνέντευξη που έχει με την Ahn. Συνέντευξη που γίνεται συζήτηση υπό τους νόμους αυτής της πάντα μυστήριας έλξης. Και το σεξ γίνεται κομμάτι αναπόσπαστο του εαυτού σου, αρκεί να είναι έρωτας...

Μια πολύ δυνατή ταινία του Steven Sodebergh. Δουλεύει πολύ καλά με την κάμερα του, αλλά ακόμα πιο έντονα φαίνεται στο παρασκήνιο η έρευνα που έχει κάνει για το νευραλγικό θέμα του έρωτα. Μοναδικές ερμηνείες όλου του cast. Ξεχωρίζοντας αυτές των Andie MacDowell και James Spader. Σε μια ταινία που είναι επιτακτική η τήρηση των λεπτών γραμμών στις οποίες κινείται και εν τέλη με αυτές κεντάει μια σπουδαία κινηματογραφική ιστορία.
Βαθμολογία 8,5/10