C.R.A.Z.Y.

Σκηνοθεσία: Jean-Marc Vallée
Παραγωγής: Canada
Διάρκεια: 127'

Η καναδική παραγωγή είχε πάντα αξιοπρόσεκτα έργα να επιδείξει, και ο Jean-Marc Vallée κουβαλώντας 10 χρόνια δουλειάς στην πλάτη του μας φέρνει τελικά την "περίεργη" αυτή ιστορία του C.R.A.Z.Y.

Πρόκειται για μια ιστορία ενηλικίωσης! Της ενηλικίωσης του "παράξενου" Ζακ, μέσα σε μια επταμελής οικογένεια. Η αλλιώτικη φύση του ήρωα μας τον διαφοροποιεί από τα πρώτα του χρόνια στα μάτια της "μαλθακής" μητέρας (Danielle Proulx), και κεντρίζει την προσοχή του, με "σκληρό" προφίλ περήφανου πατέρα (Michel Côté)!Εμείς παρακολουθούμε την ζωή του Ζακ με μεταστάσεις στον χρόνο, και ασύμμετρες χρονικές αφηγήσεις της κάθε περιόδου. Ασύμμετρες αφηγήσεις που ποικίλουν από επίπονες αναλύσεις ως παντελή έλλειψη αναφοράς των διάφορων πραγματοποιηθέντων περιστατικών. Επί της ουσίας η κάμερα παρακολουθεί το παιδί Ζακ ως το τέλος της εφηβείας του. Σε μια διαδρομή που ο ίδιος καλείται να επιλέξει και να εξερευνήσει την ομοφυλόφιλη φύση του, και μετ' έπειτα να την εδραιώσει στον κύκλο του. Ωστόσο παρακολουθούμε και όλα τα μέλη της οικογένειας. Ο καθένας κουβαλάει μια ιστορία. Τις επίμονες, επίπεδες Θεολογικές αναφορές ως προέκταση της εσωτερικής πίστης. Της πίστης με την έννοια της πυξίδας που ο καθένας κουβαλάει. Την συνύπαρξη διαφόρων διαδραστικών κύκλων όπως και νοημάτων σε μια κολασμένη ροή εξαπόλυσης πληροφοριών που μετατρέπουν το κεφάλι του θεατή σε πύρινο καζάνι. Αχρείαστες πληροφορίες επί το πλείστον, σε ατελή μορφή και εμφανώς εννοιολογικά ασύνδετες.

Από την άλλη όμως ο Jean-Marc Vallée βάζει πολλά κιλά τέχνη στην δομή της ταινίας του. Μουσικές από την rock 70ς σε πρώτο πιάτο. Αποκαθηλωτικά travellings με την κάμερα του, και μια άρτια σεκάνς: Η χαρά του πατέρα που αγγίζει την ηδονική ολοκλήρωση των αισθήσεων στο άκουσμα του αγαπημένου του δίσκου, και από πίσω οι λυγμοί της μητέρας στο ακουστικό, στο άγγελμα του θανάτου του παιδιού της! Σκηνή προσωπικά που τα "χρειάστηκα"! Παρ' όλα αυτά η όλη του αφήγηση προσανατολίζεται και σε πολύ στημένο σινεμά. Καλπάζων στερεοτυπισμός, όσον αφορά τους ήρωες(από τον πρώτο ως τον τελευταίο, μόνο που στα παιδιά εξαιρουμένου του Ζακ γίνεται με απροκάλυπτο τρόπο) αλλά και σε επιμέρους σκηνές!

Η 2ωρή και κάτι θέαση της βαραίνει τον θεατή, και ας θίγει μέσα τεράστια ζητήματα. Σε ζαλίζει μέσα από την εφηβική αναζήτηση του ήρωα. Βαθιές ματιές, αλλά και "πλαστικές" σε σχέσεις πατέρας-γιου, μητέρας-γιου. Ένα σύντομο πέρασμα από την διαφορετικότητα. Πέρασμα και από τον χώρο των ναρκωτικών. Επίμονη αναφορά στα Θεολογικά πρότυπα. Και πολλά άλλα υπό την απειλή αχρείαστων γενικεύσεων. Ωστόσο από την άλλη μεριά καταφέρνει να σου γεννάει αυτέγκλητα συναισθήματα. Ποικίλουν από αποκρουστικότητα ως συμπόνια. Μαγευτικές ατμόσφαιρες, οι οποίες όμως αδυνατούν εν τέλη να ενταχθούν σε μια καθολική σφαίρα, ακόμα και μετά το "χειροπιαστό" finale του δημιουργού! Νομίζω πως αξίζει κανείς να νιώσει αυτό το σόλο όπου ο ήχος πολλές φορές ξεπερνά τα όρια των ηλεκτρικών χορδών. Όμως ερχόμαστε σε μια διαπίστωση. Αυτή η ταινία έχει πάρα πολλά αποθέματα δυναμικότητας, και η επιτυχία της εστιάζεται σε πολύ όμορφα μεμονωμένα πλάνα! Η πολυπραγμοσύνη της μάλλον κουράζει, αλλά σίγουρα πρόκειται για μια αλλιώτικη από τα συνηθισμένα δουλειά!
Βαθμολογία 6/10

City Lights

Σκηνοθεσία: Charles Chaplin
Παραγωγής: Usa / 1931
Διάρκεια: 87'

Όταν τα φώτα της μέρας πέφτουν τα αντικείμενα αλλάζουν μορφή. Τα νυχτερινά φώτα της πόλης ανάβουν, και ζωντανές μισοσκότεινες μορφές παίρνουν σειρά μπροστά στο γυμνό μάτι που καλείται να ψαχουλέψει βαθύτερα την χαμένη άβυσσο πίσω από το περίγραμμα των αντικειμένων. Και εκεί ίσως βρει κάτι σημαντικό, κάτι πιο ουσιώδης. Κάτι όμως που δε θα διαφυλάξει μέχρι το επόμενο πρωινό. Όπου οι προβολείς τις μέρας αποκαλύπτουν τα πράγματα ως προς την επιφάνεια τους, και καταδικάζουν τα βαθύτερα σε σιωπή. Γιατί οι βαθιά ριζωμένες αντιλήψεις δε νικιόνται εκεί με καμία ένδειξη, και κανένα στοιχείο δεν μπορεί να εκφράσει αντίλογο στις εδραιωμένες προκαταλήψεις.

Υπό αυτό το πρίσμα ο άπορος Σαρλό, στην παρουσία αυτού του αλληγορικού ήλιου είναι καταδικασμένος. Χλευάζεται από περαστικούς, και γίνεται πάτημα για κοροϊδία από την ίδια την ζωή. Όμως υπάρχει διέξοδο. Διέξοδο για να εξορμήσει η παιδική του καρδιά, η τρυφερή του αγνότητα, τα "ανέγγιχτα" όνειρα του, η μέχρι πρότινος πετροβολημένη ανθρώπινη φύση του. Και αυτή η διέξοδο είναι η κοπέλα της διπλανής πόρτας. Ή για την ακρίβεια του απέναντι δρόμου. Ένα τυφλό κορίτσι, φτωχό, που προσπαθεί να κρατηθεί στη ζωή πουλώντας λουλούδια. Ο Σαρλό εκεί μπορεί να σταθεί. Η κοπέλα λόγω της ιδιαιτερότητας της πάθησης της "υποχρεούται" να τον κρίνει όχι για αυτό που φαίνεται, αλλά για αυτό που είναι. Παράλληλα, γνωρίζει μέσα στην νύχτα έναν εκατομμυριούχο άνθρωπο. Έναν άνθρωπό που ετοιμάζεται να αυτοκτονήσει, και τον οποίο αποτρέπει δίνοντας του κίνητρα για ζωή. Κίνητρα μέσα από την δική του ζωή. Η φιλία τους δένει, όμως όταν έρχεται η μέρα όλα αλλάζουν. Τίποτα δεν μπορεί να επικαλύψει την "άπορη" ασχήμια του Σαρλό. Ο οποίος γίνεται αποδιαπομπέος τράγος μέχρι να ξανά έρθει η νύχτα. Στην πλέον μεστή δήλωση του σκηνοθέτη για τις ανισότητες που δημιουργεί η ίδια η κοινωνία. Ωστόσο αυτή η φιλία του με τον εκατομμυριούχο εκτός από απαξίωση φέρνει και λεφτά, και ανυψώνει την ανέμελη παιδική φιγούρα του ήρωα μας. Και έτσι μπαίνουν τα θεμέλια για να αναπτυχθεί μια ρομαντική ιστορία...

Να μην παραλείψουμε να αναφέρουμε πως όλα αυτά βρίσκονται στο σαγηνευτικό χορο-κωμικό πλαίσιο που μας έχει μάθει ο Charles Chaplin. Με την ιδιαίτερη σάτιρα του καταφέρνει να δημιουργεί ευχάριστες ατμόσφαιρες. Ο οποίος παρεπιπτώντος για άλλη μια φορά αναλαμβάνει την ευθύνη σχεδόν όλης της ταινίας: Σκηνοθεσία, σενάριο, ερμηνεία, μουσική επιμέλεια(και δεν ξέρω και εγώ τι άλλο βρίσκονται στα χέρια του).

Αυτός ο Σαρλό είναι μια περίτρανη απόδειξη. Πως μπορεί να έχουν εφευρεθεί τα λόγια για να περιγράψουν το καθετί πάνω στη γη, όμως πολλά πράγματα δε λέγονται με λόγια. Δημιουργούνται με την σιωπή. Με αυτή την σιωπή που δεν ακούς, με αυτή την σιωπή που νιώθεις. Που νιώθεις σαν χιλιάδες νοήματα να στριφογυρίζουν στο μυαλό σου. Παρακαλώ τους απανταχού σινεφίλ να μην καταδικάζουν στην αφάνεια ταινίες σαν και αυτή στα πλαίσια της κακόγουστης επιλεκτικής "κατανάλωσης" ταινιών!
Βαθμολογία 9/10
City Lights Trailer

Charlie and the Chocolate Factory

Σκηνοθεσία: Tim Burton
Παραγωγής: USA / 2005
Διάρκεια: 113'

Είναι να αναρωτιέσαι. Τόσο δυσδιάκριτη είναι πλέον η αρετή; Ξαφνικά τόσο σπουδαίοι γινόμαστε όταν έχουμε χρήματα; Που μπορούμε κάθε αδυναμία μας να την πλασάρουμε ως "μοναδικό" προτέρημα; Εγωπαθείς, καβουκοκλεισμενάκηδες, ανεπικοινώνητοι, κομπλεξικοί και ελαττωματικοί άνθρωποι που προσπαθούμε να περάσουμε νοσηρές έννοιες στην άλλη πλευρά του γηπέδου. Πότε φίλοι μου η ανταγωνιστικότητα έγινε αρετή; Πότε η αγενής άμιλλα πέρασε ως φορέας αποδεκτών αποτελεσμάτων; Από πότε το φαγητό έγινε απόλαυση; Εντάξει, κανείς δε μπορεί να αντισταθεί σε κάποιες πλανεύτρες γεύσεις. Αλλά νομίζω ότι ο ρόλος του είναι να μας συντηρεί και όχι εμείς να συντηρούμε κάθε "αγνή" βιομηχανία αυτού στερώντας φυσικούς πόρους, και ανθρωπιά από ανθρώπους που εάν είχαν το ένα πέμπτο θα τους φαινόταν αρκετά. Μην ξεχνάτε όλα καθορίζονται από τους μηχανισμούς προσφοράς ζήτησης! Βάλτε στο μυαλό σας πως όλα είναι ένα γαμ***νο αλληλεπιδράζον σύστημα. Μετά χωνεύστε και το ποσό υποσιτισμού(όχι μόνο στην "κλισέ" Αφρική), σκεφτείτε ποιος αυτάρεσκος παρταλισμός οδηγεί στην υπέρμετρη φαγοκατανάλωση και βιώσετε γιατί ο Δάντης την είχε συμπεριλάβει, την παχυσαρκία, στα θανάσιμα αμαρτήματα. Από πότε ο πλούτος, τα λεφτά μεταφράστηκαν σε ευτυχία; Ποιος μεταφραστής έχασε τα μολύβια του, έχασε τα γυαλιά του, και από τότε σαν όλοι οι υπόλοιποι να χάσαμε τα βαθύτερα νοήματα. Από πότε ταυτίσαμε την μαλθακότητα με την καλοσύνη; Και αποποιώντας όποια ευθύνη παραλείψαμε να ασχοληθούμε με τα αποτελέσματα. Πολλά από πότε, αλλά πιο το νόημα να τα αναλύσουμε όλα;

Η κλεψύδρα ετοιμάζεται να χύσει τον τελευταίο της κόκκο, και η απόσταση από την απλότητα, από την μεγαλειώδες λιτότητα φαντάζει μαραθώνιων διαστάσεων. Ωστόσο αυτή η απόσταση φέρνει και τα άτομα ανυψωμένα σε ένα κόσμο που κυβερνούν οι ανισότητες. Που αδύναμα όντα υποθάλπουν ασθένειες και μετασχηματίζουν στα μέτρα τους το "παιχνίδι". Και αυτή η αδιανόητη τάση τους γεννάει παράφυση ανάγκες. Ανάγκες που είναι έτοιμες να ικανοποιήσουν "φτωχοί" εσωτερικά μα πλούσιοι υλικά, οραματιστές του μέλλοντος. Άνθρωποι που έχουν ανάγκη να πιαστούν από μια "βαφτισμένη" επιτυχία στα πλαίσια της έλλειψης εσωτερικής ευτυχίας... Μα όλα αυτά παραμερίζονται στο πέρασμα του χρόνου. Όλα ισοπεδώνονται για χάρη της απλότητας. Και το βραβείο μπορεί να μην αρκεί για να αγοράσεις ένα εργοστάσιο, αλλά αρκεί να ζεστάνει εσένα και τους "σιωπηλούς" θαυμαστές σου. Και το έργο σου είναι σπουδαίο. Το αποτύπωμα έστω και σε έναν, όχι με της διακηρύξεις σου, αλλά με τα έργα ζωής σου.

Αυτά τα στοιχεία διαπραγματεύεται η ταινία του πολυτάλαντου Tim Burton, κατά την διάρκεια της "παραμυθένιας" του στροφής. Μόνιμος συνεργάτης του ο χαρισματικός Jonny Depp σε αυτό το animation muzical film με real actors! Και μάλιστα την περίοδο που η animation κινηματογραφοβιομηχανία γνώριζε μεγάλη άνθιση! Κατά τα άλλα, επαρκής ήρωες πλαισιώνουν την παραμυθένια αυτή αλληγορία που δε διστάζει με καυστικότητα να περιγράφει την μηχανικότητα της σύγχρονης "αμήχανης" κοινωνίας!
Βαθμολογία 8/10