Spokoynyy den v kontse voyny

Σκηνοθεσία: Nikita Mikhalkov
Παραγωγής: Russia / 1970
Διαρκεια: 38'

Τα έργα τέχνης είναι για να κοιτάζονται απ’ όλους. Οι πίνακες, οι φωτογραφίες, οι ταινίες, η μουσική, τα βιβλία είναι όπως ο ουρανός· Όλων. Δεν υπάρχουν για να διακοσμούν τις βιβλιοθήκες και την ακόρεστη συλλεκτική μανία ψυχαναγκασμένων. Δεν υπάρχουν για να προσθέτουν υλική ευδαιμονία και κοσμική φήμη στα μουσεία του κόσμου. Δεν υπάρχουν για να ταΐσουν την ματαιοδοξία μιας στιγμιαίας πατρότητας. Δεν υπάρχουν για να αποτελέσουν τα δεκανίκια ερευνητών, μελετητών, ιστορικών που πασχίζουν να περικυκλώσουν τον κόσμο. Τα δημιουργήματα του ανθρώπου υπάρχουν για να κοιτιούνται απ’ όλους. Για να γίνουν μέρος της οικουμενικής αντανάκλασης. Αξεδιάλυτο μέρος. Για να μολύνουν και να μολυνθούν. Να μεταγγίσουν: την ασθένεια και την ομορφιά.

“Είσαι καλλιτέχνης;”, ρωτάει η Ασιάτισα Ανταλάτ τον Ρώσο στρατιώτη με το μπαταρισμένο πόδι. “Λίγο”, απαντάει αυτός.  Όμως, το αυθόρμητα σκανταλιάρικο χαμόγελό του, δίνει μια πιο σταθερή απάντηση. Έξω η γη είναι σοκαρισένη από αυτό που της έχει συμβεί. Απ’ τα πυρρά του ανθρώπου που έχει καταπιεί. Από τους αναίτιους πολέμους. Αυτός είναι τραυματισμένος. Αυτός χαμογελά ακόμα σκανταλιάρικα. Υπάρχει, αγνοεί, αναπνέει. Γίνεται μέρος της αντανάκλασης. Και η αντανάκλαση γίνεται ένα πιο όμορφο μέρος. Μέσα απ’ τις ακόμα ανοιχτές πληγές φέρνει τις ανταύγειες του ήλιου. Το ακούραστο χαμόγελο της μουσικής. Της τρέλας. Του έρωτα. Της ομορφιάς. Αποκαλύπτει την ομορφιά ακόμα και στα μάτια εκείνων που δεν είναι έτοιμοι να την υποδεχτούν. Εκείνων που τα έχουν χαμένα. Εκείνων που ξεμείνανε σε μια από τις ρημαγμένες μέρες του πολέμου. Που είναι παραδομένοι σ’ αυτό που τους έχει συμβεί. Στον θάνατο που έχει περιέλθει.

Αυτός αγνοεί τον θάνατο. Δε φοβάται να πεθάνει. Θα πεθάνει όπως ζει. Ελαφριά. Απροσδόκητα. Όμορφα. Και σ’ αυτό διαφέρει. Οι άνθρωποι πεθαίνουν για πολλά πράγματα σήμερα. Μα απ’ όλα αναμένουν ανταπόδωση. Ακόμα και ο θάνατος έχει κοστολογηθεί με ατομικές αξίες. Οι άνθρωποι αρνούνται να πεθάνουν για την τέχνη. Όχι για την τέχνη, γράψε λάθος, ούτως ή άλλως η λέξη έχει τραυματιστεί θανάσιμα μες το κοσμικό αλισβερίσι που έχει υποστεί. Οι άνθρωποι αρνούνται να πεθάνουν για την ομορφιά. Τη συλλογική ομορφιά. Την ομορφιά όλων. Κι από τότε αυτός ο κόσμος έγινε ένα αρκετά αδιάφορο, ξηρό μέρος. 

Neokonchennaya pyesa dlya mekhanicheskogo pianino

Σκηνοθεσία: Nikita Mikhalkov
Παραγωγής: Soviet Union / 1977
Διάρκεια: 103'

Τα "Μηχανικά Πιάνο" αποτελούν την πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του Nikita Mikhalkov. Και απ' το πρώτο του κιόλας δείγμα θα βρούμε τα βασικά συστατικά στοιχεία που ακολουθούν το Ρώσο σκηνοθέτη σε όλη τη διάρκεια της καριέρας του. Η ταινία βασίζεται στο θεατρικό έργο Platonov, του Anton Chekhov. Και ο Mikhalkov, λάτρης της Ρωσσικής θεατρικής παράδοσης, θα κρατήσει στο έργο του μια μορφή αμιγώς θεατρική. Εκμεταλλευόμενος μόνο σε επιμέρους σημεία τη λεπτότητα του κινηματογραφικού μέσου στη διάδοση της πληροφορίας. Άλλωστε σε ολόκληρη τη φιλμογραφία του κυριαρχεί το θεατρικό στοιχείο. Και οι ήρωες πλάθονται και αναπτύσσονται με τρόπο διαλεκτικό. Τέλος, και εδώ όπως και στις υπόλοιπες ταινίες του, είναι έκδηλο το θρησκευτικό στοιχείο.


Σε ένα πολυτελή αγρόκτημα, ακατέργαστο φυσικό διαμάντι, καταφτάνουν σταδιακά "ξεχασμένοι" φίλοι. Προερχόμενοι από κάθε δυνατή κοινωνική τάξη. Αριστοκράτες, ποπολάροι, ιδεαλιστές, κομμουνιστές. Σε μια κατάσταση εφορίας, παρακολουθούμε ένα γλέντι διαρκείας. Με την πρόφαση μιας προσχηματικής ελευθερίας (κοινωνία;), που δύναται να στεγάσει όλες τις διαφορετικότητες. Και λέω προσχηματική ελευθερία, γιατί στο σύνολο των πολυάριθμων γλεντοκόπων βρίσκεται και ένας καταπιεσμένος. Αυτός δεν είναι παρά ένα παιδί, ένα ανήλικο αγόρι. Και η ελευθερία είναι μόνο επιδερμική όταν ο εκφραστής του ελεύθερου πνεύματος, η παιδική ηλικία δηλαδή, βρίσκεται σε μια διαρκή απαγόρευση. Το προαναφερθέν γλέντι όμως σύντομα θα ανατραπεί, όταν οι ήρωες έρθουν αντιμέτωποι με τους εαυτούς τους και το παρελθόν τους.


Και αυτή η χαρωπή ατμόσφαιρα νοσεί κάτω απ' τη νεκρική επιδερμίδα της. Δηλώνοντας απερίφραστα το ανέπαφο των ανθρώπων. Και όταν θα αρχίσεις να ξερνάς τα σωθικά σου στους άλλους, τότε αυτοί δίχως σημασία θα σε προσπεράσουν. Και αν έχεις την ικανότητα το μέσα σου να ντύσεις με ωραίες λέξεις, ή να το συνοδεύσεις με νότες απαλές, τότε επιτιμητικά το όνομα ενός άλλου θα σου δώσουν. Ούτως ώστε πάλι να σε προσπεράσουν.

Ο Mikhalkov θα δηλώσει και τις δύο εκείνες συνιστώσες που καθορίζουν το βαθμό αποδοχής μας στους κοσμικούς κύκλους. Τις οποίες ορίζει στο επάγγελμα που ασκούμε και στον ιδεολογικό χώρο στον οποίον εντασσόμαστε. Με το επάγγελμα που εξασφαλίζουμε τον άρτο τον επιούσιο, αποκτάμε ταυτόχρονα και τη δυνατότητα ένταξης στο κοινωνικό γίγνεσθαι. Ενώ η κοινωνική μας αίγλη, το κοινωνικό μας πρόσωπο, σχηματίζεται στο ψηφιδωτό των ιδεολογιών μας. Κατά πόσο όμως αυτές οι ιδεολογίες μας ανήκουν; Και κατά πόσο είναι το αποτέλεσμα μιας εξωτερικής σποράς ή μιας τεχνητής κατασκευής;

Οι ιδεολογίες λειτουργούν ως το καθαρτικό των συνειδήσεων μας, λέει ο Mikhalkov. Οι εχθροί, τα όνειρα, οι επαναστάσεις μας δεν είναι παρά οι επινοήσεις που αντιστοιχούν στην ιδεολογική αγκίστρωση μας. Στον βωμό αυτών των ιδεολογιών νομιμοποιούμε κάθε μας πράξη. Απαλλάσσοντας τη συνείδηση από τις τύψεις και τις ενοχές που θα αναλογούσαν σε ένα ελεύθερο πνεύμα. Άλλωστε όταν βγούμε από αυτή τη φαντασίωση, που στην τελική ούτε καν μας ανήκει, θα διαπιστώσουμε πως τίποτα δεν άλλαξε. Όλα έμειναν όπως τα είχαμε αφήσει! Όπως ακριβώς παραγκωνίσαμε εκείνο το παιδί, το ελεύθερο πνεύμα, σε μια ξεχασμένη κάμαρα να περιμένει το φέγγισμα της Ανατολής. Αυτό το πρώτο φως που θα το ξυπνήσει από τη λήθη...
Βαθμολογία 8,5/10

12

Σκηνοθεσία: Nikita Mikhalkov
Παραγωγής: Russia / 2007
Διάρκεια: 159'

Ο Nikita Mikhalkov επιστρέφει μετά από 9 χρόνια σκηνοθετικής απουσίας, με ένα καλογυρισμένο δικαστικό δράμα. Αρτίως δραματικοποιημένο, κινούμενο στις άτυπες διαστάσεις ενός αριστουργηματικού "λαϊκού" δράματος.


Στον of χρόνο της ταινίας, ένα παιδί έχει καταδικαστεί, μάλλον αδίκως, για τη δολοφονία του πατέρα του. Ο τελευταίος λόγος, όπως προκύπτει από το δικαστικό σύστημα της Ρωσίας, είναι στα χέρια των δώδεκα ένορκων που προέρχονται από διαφορετικά κοινωνικά στρώματα. Προς έκπληξη μας, η "συνεδρίαση" τους γίνεται σε μια παρατημένη σχολική γυμναστική αίθουσα. Όμως η δικαιοσύνη, στην εννοιολογική της μορφή, είναι απλά μια απόφαση; Ή προϋποθέτει μια ουσιαστικότερη ενασχόληση των αρμόδιων οργάνων αλλά και της κοινωνίας ευρύτερα; Ο μεγάλος Ρώσος σκηνοθέτης, μέσα από ένα διαλεκτικό βομβαρδισμό, αλλά και την αλήθεια της σιωπής, θα προσπαθήσει την σχεδόν φιλοσοφική αποδόμηση των παραπάνω ερωτημάτων!


Εξ' αρχής καυτηριάζεται η δόλια απροθυμία της δικαιοσύνης να διερευνήσει διεξοδικά την αλήθεια. Αφού σταδιακά αποκαλύπτεται ότι οι δικαστικές διαδικασίες που αποφάνθηκαν την ενοχή του παιδιού είναι ευτελής, αλλά δυστυχώς, και τόσο κοντά στην πραγματικότητα. Ο Nikita Mikhalkov σε ένα απροσδόκητο τέχνασμα θα τοποθετήσει τους δώδεκα ένορκους σε μια αίθουσα γυμναστικής. Οι σκοποί αυτής της επιλογής είναι δεδομένοι και εξυπηρετούν τα όσα θα επακολουθήσουν. Οι δώδεκα ένορκοι δείχνουν να επαναπαύονται στην απόφαση του δικαστηρίου. Επιθυμούν την άμεση απαλλαγή από το "χρέος" τους, και τη γρήγορη επιστροφή στην ανούσια και ταχύρρυθμη καθημερινότητα τους. Η αίθουσα μοιάζει νεκρή. Ταυτόσημα της πνευματικής τους οκνηρίας. Όταν όμως ένας εκ των ενόρκων θα διαφωνήσει με την ομάδα, ο λόγος δείχνει να ξυπνάει της αιώνιας λήθης του. Ο σπόρος, το ερέθισμα έχει μπει. Οι ένορκοι αναζητούν πλέον πιο δραστήρια την αλήθεια. Η αίθουσα από νεκρώσιμη πομπή αποκτάει ζωή. Δυνατές λογομαχίες και έντονα αναπαραστατικά παίγνια ανασύρουν μια ζωηράδα. Και το ρητό "Νους υγιής εν σώματι υγιεί" αποτελεί κεντρικό άξονα και δήλωση της ταινίας.

Το "12" χτίζεται και αναπτύσσεται στα θεμέλια της Ρώσικης καλλιτεχνικής παράδοσης. Δανειζόμενο από αυτή πολυάριθμα στοιχεία. Και είναι τεράστια επιτυχία του Nikita Mikhalkov, πως ενώ ακροβατεί μεταξύ της Ρώσικης φιλοσοφίας, λογοτεχνίας, θεατρολογίας και θρησκείας, δεν αναιρείται η κινηματογραφικότητα του έργου του.


Το "12" θα μπορούσε να πει κανείς πως είναι ένα έργο ταγμένο στο φιλοσοφικό ρεύμα του διαλεκτικού υλισμού. Σύμφωνα με τον οποίον "αν δύο άτομα συνδιαλέγονται μεταξύ τους σχετικά με ένα συγκεκριμένο θέμα μέχρι τον φυσικό τερματισμό της κουβέντας τους, τότε ή ο ένας θα έχει καταφέρει να πείσει τον άλλο, ή θα οδηγηθούν από κοινού σε μια τρίτη εκδοχή." Εδώ, ο διάλογος των δώδεκα στοχεύει στην απάντηση του εξής διλήμματος: αθώος ή ένοχος; Και η αναγκαία απαίτηση για ομόφωνη απάντηση των συμμετεχόντων, μέσα από την κλιμακούμενη εξέλιξη του διαλόγου, σηματοδοτεί την εφαρμογή του διαλεκτικού υλισμού πάνω στον Λόγο.

Ωστόσο το δικαστικό αυτό δράμα πατάει εξίσου καλά στη Ρωσική λογοτεχνική παράδοση. Τα επιχειρήματα των ενόρκων δεν αντλούνται από μια κοινώς αποδεκτή λογική. Αλλά είναι
η παράθεση προσωπικών βιωμάτων, που με μια αλληγορική-ηθικολογική χροιά, φιλοδοξούν να φωτίσουν τις σκοτεινές πτυχές της υπό μελέτη δολοφονίας. Έτσι, η εξέλιξη του διαλόγου επιτρέπει την άμεση συμμετοχή και επέμβαση του κοινού, δια μέσω της συναισθηματικής κατάστασης του. Τα προσωπικά βιώματα των ηρώων εμπεριέχονται σε μικρές και περίτεχνες ιστορίες που θα μπορούσε κάλλιστα να ήταν βγαλμένες από κάποιο ανθολόγιο διηγημάτων ενός εκ των πατέρων της Ρώσικης λογοτεχνίας. Όπως για παράδειγμα του Τολστόι ή του Ντοστογιέφσκι.


Η θεατρικότητα του έργου είναι επίσης διάχυτη. Καθώς σχεδόν το σύνολο των γυρισμάτων διαδραματίζεται εντός μίας και μοναδικής αίθουσας. Μια αίθουσα στην οποία η πλοκή εξελίσσεται χάρις την κλιμάκωση του διάλογου, αλλά και τη λειτουργική χρήση των "θεατρικών" σκηνικών για την υλοποίηση ορισμένων αναπαραστατικών παιγνίων. Τα αντικείμενα αξιοποιούνται με έναν λειτουργικό τρόπο, που μας παραπέμπει ευθέως στη σκηνογραφία του Dogville. Όλα αυτά τα χαρακτηριστικά μπορούν κάλλιστα να οδηγήσουν κάποιον σε ένα εσφαλμένο συμπέρασμα πως πρόκειται για μια θεατρική ταινία. Όμως το αριστουργηματικά κινηματογραφικό ντεκουπάζ δίνει άμεση απάντηση σε όποια επίκριση της παραπάνω προσέγγισης.

Ενώ και το θρησκευτικό κομμάτι της ταινίας είναι έκδηλο, μέσω ενός πλήθους ανάλογων συμβολισμών. Το νούμερο 12, που περιγράφει την ποσότητα των ενόρκων, μόνο τυχαίο δε φαίνεται. Αποτελεί μια ευθεία παραπομπή στους 12 αποστόλους. Επίσης, καθώς σταδιακά οδηγούμαστε στο "ηθικά καλό", θα μπορούσαμε κάλλιστα να αποδώσουμε στις βιωματικές ιστορίες των ηρώων, αλλά και στο έργο ως ολότητα, έναν χαρακτηρισμό χριστιανικής παραβολής ή και αλληγορίας.


Ωστόσο καθώς οδηγούμαστε προς την έξοδο, ο Nikita Mikhalkov θα επαναφέρει το αρχικό ερώτημα: "Περιορίζεται η δικαιοσύνη απλά στην επιλογή μιας απόφασης;" Την απάντηση έρχεται να δώσει ο μονίμως σιωπηλός αρχιδικαστής. Με μια σιωπή που αναιρεί ολοφάνερα την προγενέστερη φλυαρία των λοιπών ενόρκων. Αυτός δείχνει να αδιαφορεί για την απόφαση ως πρόταση. Απλά αναζητεί την έμπρακτη εφαρμογή της δικαιοσύνης. Εφαρμογή που μπορεί να υλοποιηθεί ανεξαρτήτως του χρώματος της απόφασης. Κόντρα στο σύνολο(κοινωνία) που βαυκαλίζεται σε φλύαρες κρίσεις, που παρά της ενδεχόμενης ορθότητας τους, στερούνται της ανάλογης υπόστασης. Καταδεικνύοντας με αυτό τον τρόπο, την αδυναμία-ανημπορία της σύγχρονης κοινωνίας να αντιμετωπίσει ουσιαστικά το ζήτημα της δικαιοσύνης. Και έτσι επανακαυτηριάζεται το αρχικό ερώτημα, με τους ίδιους τους ενόρκους να παραιτούνται διαδοχικά από την ουσία του ρόλου τους.

Τέλος, η ταινία κλείνει με μια υπερβολικά λυρική και ηθικόλογη εικόνα. Υπενθυμίζοντας μας πως η δικαιοσύνη στην ιδανική της μορφή, οφείλει να είναι απαλλαγμένη από τις αποφάσεις άλλων. Επιτρέποντας στον καθένα την ολική ελευθερία της βούλησης του. Το "12" αποτελεί μια αξιοπρόσεκτη δουλειά στην επιστροφή του Nikita Mikhalkov. Θα μπορούσαμε να το χαρακτηρίσουμε, κάπως αδόκιμα, ως ένα στολίδι του "λαϊκού" κινηματογράφου. Ωστόσο, πίσω από αυτό το επίθετο (λαϊκός) θα μπορούσαμε εύκολα να του προσάψουμε κάποιες ατέλειες. Όπως το χτίσιμο των ηρώων ή και την θελημένη ρότα που ακολουθεί η δραματουργία.
Βαθμολογία 8/10

Utomlyonnye solntsem

Σκηνοθεσία: Nikita Mikhalkov
Παραγωγής: Russia / France / 1994
Διάρκεια: 135'

Η ταινία αναφέρεται στην, ατύπως, δεύτερη κυβερνητική πενταετία του Στάλιν. Συγκεκριμένα, αναφέρεται στα μέσα της δεκαετίας του 30'. Όπου την προγενέστερη ανθηρή πολιτική του Στάλιν(οικονομία, δραματική μείωση αναλφαβητισμού, μετάδοση οράματος κλπ) διαδέχεται ένας λυσσαλέος κύκλος αίματος. Συνεχείς δολοφονίες, ανυπόστατες και άδικες, διαπράττονται προς πάσα κατεύθυνση εις βάρος του λαού. Με κύρια αιτία, τις φοβίες, την αμφισβήτηση και την έλλειψη εμπιστοσύνης του πολιτικού αρχηγού της Σοβιετικής Ένωσης. Ο Nikita Mikhalkov, αριστοκράτης και αντιφρονούντας, δημιουργεί ένα ποιητικό έπος. Με αριστουργηματικές εικόνες σε μιας σπάνιας ομορφιάς κινηματογράφηση! Ενώ επίσης, εκμεταλλεύεται το γεγονός της αποχώρησης του Γκορμπατσόφ από την πολιτική ηγεσία, και ελεύθερος πλέον(εν έτη 1994) εξαπολύει μια υπογείως αιχμηρή κριτική στο Σταλινικό σοσιαλισμό.


Η ταινία θα εξιστορήσει τον βίο μιας προνομιούχας οικογένειας(ολιγομελή αστική τάξη;), στην εκτεταμένη μορφή που είχε η οικογένεια στον υπαρκτό σοσιαλισμό. Μέσα από Τσεχοφικά σκηνικά και μια διαρκής θεατρική χορογραφία ξεδιπλώνεται η παχιά ζωή εντός του πρωταγωνιστικού σπιτικού. Η μουσική έχει κυρίαρχο ρόλο στην αφήγηση, δίνοντας της μια εξαιρετικά ευχάριστη ενδυμασία. Ο Kotov είναι ένας διακεκριμένος στρατηγός. Ένας ιδεολόγος, που απολαμβάνει την καταξίωση του μέσα από τους προηγηθέντες αγώνες στο ισχύον σύστημα. Η γυναίκα του σπιτιού είναι η Marusia. Η οποία λάμπει δια της ομορφιάς, αλλά και της συστηματικής αφάνειας της, σύμφωνα με το όπως αντιμετωπιζόταν η γυναίκα τη συγκεκριμένη εποχή. Στο επίκεντρο, μεταξύ των λοιπών πολυάριθμων προσώπων, βρίσκεται και η Nadya, η μικρή κόρη του στρατηγού. Ένα κορίτσι γεμάτο ενέργεια, που μέσω της αγγελικής της παρουσίας γεμίζει χρώματα ανθηρά τον θεατή.


Ο ερχομός του Mitya, παιδικού αγαπητικού της Marusia που είχε εξοριστεί στη Γαλλία, αναταράσσει τα γαλήνια νερά του σπιτιού. Αν και σχεδόν όλες οι συναισθηματικές κλιμακώσεις επιτελούνται υπογείως και ανέκφραστα. Ο διάλογος μεταξύ των ανθρώπων είναι ποιητικός. Ενώ τα ανοιχτά πλάνα, στων οποίων τον πυρήνα τοποθετείται πάντα η ιδεολογικά υπερυψωμένη έννοια της ανθρώπινης οντότητας, αποθανατίζουν μια μαγική ομορφιά(Βλέπε τη σκηνή βαρκάδα κόρης-πατέρα). Μια ομορφιά που φωτογραφικά αξιοποιεί στο έπακρο τον φυσικό φωτισμό. Φέγγοντας παράλληλα την ίδια την ελευθερία ως αναπόσπαστο συστατικό της ανθρώπινης ύπαρξης. Σε αντίθεση ο Mikhalkov εμφανίζει εις διπλούν έναν μαυρισμένο, κατασκευασμένο και διαβρωμένο ήλιο. Έναν ήλιο που αναπαριστά το κατασκευασμένο σοσιαλιστικό σύστημα, και που σε καμιά περίπτωση δε μπορεί να αναμετρηθεί με το απάνθισμα της φυσικής ελευθερίας. Επίσης, υποβόσκει διαρκώς μια λεπτή απειλητική ατμόσφαιρα, που χρωστάει την ύπαρξη της στην σκηνοθετική ευγλωττία του Ρώσου auteur. Μια απειλητική ατμόσφαιρα που μαεστρικώς εκφράζει τη δυσδιάκριτη αμηχανία και την ψυχοσωματική καταπίεση που το σύστημα επιβάλλει στους ανθρώπους. Στους ανθρώπους που παύουν να είναι άνθρωποι!


Στο επίπεδο των ηρώων μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζει το δίδυμο Kotov-Mitya. Ο στρατηγός είναι ένας άνθρωπος ιδεολόγος. Ανακουφισμένος απ' τη δόξα και την τιμή που έχει κερδίσει. Ένας άνθρωπος ζεστός, φιλικός και εφησυχασμένος(απαλλαγμένος απ' τα ανθρώπινα προβλήματα). Από την άλλη είναι ο Mitya. Ο Mitya που παρουσιάζεται σαν αστός ή σαν κατάσκοπος είναι πάνω απ' όλα άνθρωπος. Ο άνθρωπος που το σύστημα ξερνάει κάθε μέρα! Έχει ανθρώπινα μικρά όνειρα και επιθυμίες. Που το σύστημα θα εκμεταλλευτεί, θα αγνοήσει. Ο Mitya, μέσα στον κατασκευασμένο κόσμο, θα επιδιώξει δίχως όρια την εκπλήρωση όλων των παραπάνω. Κάθε μέρα μια εξορία. Κάθε μέρα ένας συμβιβασμός. Και όταν ο προορισμός θα μοιάζει εφικτός, το ταξίδι μέσα από την καταπιεστική του μορφή θα έχει αλλάξει τα πάντα. Τόσο, που ο προορισμός δεν είναι παρά ένα τεράστιο αδιέξοδο για τον ίδιο τον άνθρωπο. Τον άνθρωπο που ατενίζει τη ζωή μέσα απ' το χρυσένδετο της ψυχής του φέρετρο.

Ο "Ψεύτης Ήλιος" λειτουργεί αριστουργηματικά και σε συμβολικό επίπεδο. Παρακολουθούμε έναν αμαξά να αναζητά μετά μανίας έναν τόπο που δεν υπάρχει. Έναν τόπο που οι κάτοικοι του σήμερα αρνούνται πεισματικά και μετά βίας! Αναζητάει μια διέξοδο απ' το προδιαγεγραμμένο. Σε έναν κόσμο που δεν αντέχει νέους τόπους. Μόνο τυχαίο δεν είναι που ο αμαξάς χάνει τόσο άκοπα και τόσο άδικα τη ζωή του. Τέλος, βλέπουμε το κορίτσι. Το παιδί που είναι πάντα ο βολικός στόχος για προπαγάνδα. Απ' τον πολιτικό χώρο που ορέγεται να πεταλώσει το αύριο, ως το προσωπικό επίπεδο των σχέσεων. Όλοι βάζουν τα λασπωμένα δάχτυλα τους πάνω του. Προσπαθούν να του δώσουν την επιθυμητή για αυτούς μορφή. Όσο το παιδί είναι ακόμα ασχημάτιστος πηλός!


Το "Utomlyonnye solntsem" είναι εμφανώς μια ταινία που τάσσεται ρητώς αντίθετη του υπαρκτού Ρωσικού σοσιαλισμού και του Στάλιν. Αλλά πέραν αυτής της δήλωσης, πρόκειται για ένα κινηματογραφικό αριστούργημα. Για την απόλυτη ουμανιστική λυρική εικονοποιεία.
Βαθμολογία 9,5/10