Changeling

Σκηνοθεσία: Clint Eastwood
Παραγωγής: Usa / 2008
Διάρκεια: 142'

Η νέα ταινία του Clint Eastwood είναι γεγονός! Ο 78χρονός πλέον σκηνοθέτης, φαίνεται πως θέλησε να ανταλλάξει την ποιοτική αναγνώριση της περσινής διλογίας με μια ευρύτερη λαϊκή κατάκτηση στο ύφος του δράματος. Όπως ακριβώς και προ τετραετίας στο Million Dollar Baby, αλλά με σαφώς ευρύτερες φιλοδοξίες. Κάτι που σε καμία περίπτωση δε δικαιολογεί τον ευδιάκριτο συμβιβασμό στο mainstream ύφος του Hollywood.


Μια γυναίκα, στο Λος Άντζελες του 28, επιστρέφοντας από τον χώρο εργασίας της, διαπιστώνει την εξαφάνιση του εννιάχρονου γιου της. Έπειτα από άκοπη έρευνα, το ξεχαρβαλωμένο αστυνομικό τμήμα της περιοχής, πασάρει στη γυναίκα ένα παιδί ως τον εξαφανισμένο γιο της. Με περίσσιο θράσος, και εκμεταλλευόμενες την εξουσία, οι αρχές κάμπτουν τις αντιστάσεις της νεαρής μητέρας με βάναυσο και εξευτελιστικά απάνθρωπο τρόπο. Η κοινή γνώμη καθοδηγείται μέσω του Τύπου, και η έρημη μητέρα έχει στο πλευρό της μόνο έναν ακτιβιστή ιερωμένο, που αρέσκεται να αντιστέκεται στην πολιτική δυσωδία του τόπου. Ένα γεγονός, προερχόμενο περισσότερο της τύχης παρά κάποιας οργανωμένης αστυνομικής έρευνας, αποκαλύπτει το χρονικό μιας σειράς από αποτρόπαιες παιδικές δολοφονίες. Γεγονός που έχει ως αποτέλεσμα την δικαίωση και την ηθική αποκατάσταση της νεαρής μητέρας, η οποία εξελίσσεται ως κοινωνικό πρότυπο, και το παράδειγμά της γίνεται απαρχή στην, ως ένα βαθμό, πολιτική εξυγίανση του τόπου. Και όλα αυτά συμβαίνουν, ενώ οι ελπίδες εύρεσης του εξαφανισμένου γιου, είναι πάντα αναμμένες στην καρδιά της πρωταγωνίστριας.


Ενθυμούμενος το πρόσφατο δραματικό παρελθόν του Clint Eastwood, με πρόσφατη ανάμνηση το εμφανώς ανώτερο Million Dollar Baby, ανακαλύπτουμε μια δραματουργική απλοϊκότητα στο χτίσιμο των ηρώων. Το πιο αυθόρμητο παράδειγμα που μου έρχεται είναι η απεικόνιση της αντίπαλου πυγμάχου σε εκείνη την ταινία, καθώς και της οικογένειας συνολικά, οι οποίοι χαρακτηρίζονται μονομερώς από το επίθετο "κακός". Αυτή η μονομέρεια καλύπτει τους ήρωες και της συγκεκριμένης ταινίας, οι οποίοι διχάζονται απολύτως σε καλούς και κακούς, δίκαιους και άδικους, ηθικούς και ανήθικους και ούτε καθ' εξής. Απαγορεύοντας μας έτσι μια βαθύτερη εξερεύνηση των εκφραστών του εν λόγω δράματος. Και συμπεριλαμβανομένου του γεγονότος πως τα πρόσωπα αυτής της ταινίας είναι πολυάριθμα, η δραματουργία εγκλωβίζεται πολλάκις σε μια ρηχή απλοϊκότητα και σε μια αδικαιολόγητα υψίφωνη αλλοφροσύνη.

Ωστόσο, παρ' όλα όσα αρνητικά ανέφερα προγενέστερα, μεγάλη εντύπωση προκαλεί το ότι ο Καλιφορνέζος δημιουργός επιτυγχάνει με άνεση να μας συνθλίβει συναισθηματικά καθ' όλη τη διάρκεια του μακρόβιου αυτού δράματος. Στην καρδιά της "Ανταλλαγής" θα βρούμε θέματα όπως η δικαιοσύνη, η γονεϊκή αγάπη, η αθανασία της ελπίδας και μια διαρκή προτροπή-ανάγκη για μάχη υπέρ του δικαίου και του "ηθικά σωστού". Θέματα που αποκόπτονται ενός ανούσιου εγκεφαλικού τεμαχισμού και τοποθετούνται σε έναν επίπονο συγκινησιακό πυρήνα. Και έτσι βρισκόμαστε ανάμεσα σε πυρακτωμένες λάβες που μας λεηλατούν διαρκώς, με έναν αν μη τι άλλο ανορθόδοξο τρόπο. Κάτι που καθίσταται περισσότερο άξιο προσοχής, δεδομένου ότι τόσο ο διάλογος όσο και η αφήγηση υπακούει πολλάκις σε εύκολες οδούς.


Εκτός όλων των άλλων, ο θεατής έχει την ευκαιρία να παρακολουθήσει ένα εξαιρετικό cast. Ανάμεσα τους ξεχωρίζουν ο πάντα αξιοπρόσεκτος John Malkovich, αλλά και η Anjelina Jolie σε μία απροσδόκητα αξιόλογη ερμηνεία! Σίγουρα δεν πρόκειται για την καλύτερη ταινία του Clint, όμως πρόκειται για μια ταινία που αναμένεται με εκτεταμένο ενδιαφέρον στο ευρύ κυρίως κοινό.
Βαθμολογία 4/10

Animal Crackers

Σκηνοθεσία: Victor Heerman
Παραγωγής: Usa / 1930
Διάρκεια: 97'

Ψαχουλεύοντας την φιλμογραφία των Marx brothers, ανακαλύπτουμε διάσπαρτα τίτλους που αναφέρονται στο ζωικό βασίλειο(Animal Crackers, At the Circus, Duck Soup, Horse Feathers, Monkey Business). Όμως στις ταινίες τους, σπανίως εκτειθόμαστε στη θέα κάποιου ζώου, με την κυριολεκτική έννοια της λέξης. Γεγονός που κάνει ευδιάκριτο, πως οι δανειζόμενοι τίτλοι απ' τη ζωολογία, αποσκοπούν σε μια εισαγωγική περιγραφή του ανθρώπινου τσίρκου.

Η Mrs Rittenhouse διοργανώνει την σύνηθισμένη, στις ταινίες των αδερφών, κοσμική εκδήλωση. Ανάμεσα στην πληθώρα των παρευρισκομένων, τιμητική θέση έχει κάποιος Captain Spaulding, υποτίθεται περιβόητος εξερευνητής. Τον οποίον υποδύεται η φλύαρη και χαρισματικά οξυδερκής περσόνα του Graupho Marx. Ακόμα, δύο κατά πρόφαση μουσικοί. Τους οποίους ενσαρκώνουν ο Chico Marx, με την γνώριμη φυσιογνωμία απατεώνα, και ο Harpo Marx, χαμένος σε μια πληγωμένη παιδικότητα. Τέλος, στο επίκεντρο βρίσκεται ένας ψαράς, ο οποίος δηλώνει μεγάλος και τρανός ζωγράφος, και χρησιμοποιεί τους παράδες του για να προσεταιριστεί και να διαφημίσει έργα άλλων ως δικά του! Η διαφήμιση ενός τέτοιου έργου αποτελεί και θεματικό άξονα της ταινίας. Όμως στο πάρτυ τριγυρνούν δυο ακόμα κόπιες, που εξυπηρετούν τα δόλια κίνητρα των κατόχων τους, και εναλλάσσονται με
τον αυθεντικό πίνακα σαν σημαδεμένα τραπουλόχαρτα σε στημένη παρτίδα bridge.


Αδερφοί Marx: Ένα παχύ σύννεφο που εξαπλώνεται πάνω από κοινωνικώς αποδεκτά και θεσμικώς επιβεβλημένα στερεότυπα και σαν μια χαοτικά άναρχη και όξινη νεροποντή που καταστρέφει, ισοπεδώνει και εκμηδενίζει ότι βρεθεί στο διάβα της! Δε μπορώ να βρω κάποιον άλλο ορισμό για να περιγράψω αυτό το άναρχο cinema. Που ενώ διανύουμε περίπου ογδόντα έτη από την γέννηση του, δεν έχει εντοπιστεί κάποιο νεώτερο κινηματογραφικό ρεύμα που να έχει αφομοιώσει το ύφος του. Η αλήθεια είναι ότι οι αδερφοί Marx, ως προς την κινηματογραφική γλώσσα, δεν πρόσθεσαν απολύτως τίποτα στο μέσο. Άλλωστε η πλειοψηφία των κινηματογραφημένων ταινιών τους, προϋπήρξαν ως θεατρικές παραστάσεις των ίδιων, που είχαν προεξασφαλίσει την εμπορική επιτυχία τους. Έτσι, η κινηματογράφηση δεν υπάκουε σε κάποιον ευδιάκριτο καλλιτεχνικό λόγο, αλλά υπήρξε απλά ένας τρόπος στην ισόβια απαθανάτιση του έργου τους. Ενός έργου που δηλώνει απερίφραστα την θεατρική του ταυτότητα, τόσο μέσω του χειμαρρώδη λόγου του, όσο και απ' τα διάφορα σκετσάκια που μοιάζουν βγαλμένα από κάποια αυτοσχέδια παράσταση του δρόμου. Δεν είναι τυχαίο πως τα τρία αδέρφια(ο τέταρτος αποχώρησε νωρίς), ουσιαστικά, επαναλαμβάνουν τους εαυτούς τους στο σύνολο της φιλμογραφίας. Σαν μια συνεχιζόμενη θεατρική παράσταση δίχως τέλος! Η επανάσταση που έφεραν στην 7η Τέχνη αιτιολογείται και εντοπίζεται μέχρι σήμερα στο ευρηματικό και καινοτόμο χιούμορ τους. Τέλος, δε θα ήταν παντελώς άστοχο να παρατηρήσουμε την αγάπη και τον επηρεασμό των μετ' έπειτα σουρεαλιστών.

Έτσι και στο Animal Crackers, δια μέσω αναπάντεχα κωμικών στιγμών, πασπαλισμένων με διάσπαρτα μουσικά διαλείμματα, πραγματοποιείται μια οξύμωρη σάτιρα στις τάσεις της εποχής. Ένα αθυρόστομο κατηγορώ πάνω στην καθωσπρέπει κοινωνική τάξη των αστών, στην αποικιοκρατία, στον σεξουαλικό περιορισμό αλλά και την Τέχνη. Η Τέχνη στην ταινία παρουσιάζεται με τη μορφή ενός πίνακα ζωγραφικής. Ενός πίνακα που κοστίζει περιουσίες, και που όμως βρίσκεται αποτυπωμένος πάνω σε έναν ευτελή μουσαμά! Τα μάτια των εκατοντάδων παρευρισκόμενων αδυνατούν να αναγνωρίσουν τις διαφορές μεταξύ των κόπιων και του αυθεντικού. Ενώ τέλος, η ποιότητα του αυθεντικού, σύμφωνα πάντα με τη ματιά ενός ψαγμένου καταναλωτή(ίσως αναφορά στην κριτική;), υστερεί στα χρώματα μιας εκ των κόπιων! Τονίζοντας μεταξύ άλλων την ακατάσχετη θεοποίηση διάφορων καλλιτεχνημάτων, και την πάντα εμπορική διάθεση της Τέχνης.


Το Animal Crackers μοιάζει πραγματικά ανεξέλεγκτο. Ο διάλογος πυροδοτεί διαρκώς νέες εξελίξεις, ενώ ταυτόχρονα τα ξεκαρδιστικά σκετσάκια υπογράφουν ταξίδι άνευ επιστροφής στη χώρα του γέλιου! Η ευρηματική σάτιρα μοιάζει ατέρμονη, η έμπνευση συνεχώς παρούσα. Και όπως δηλώνει το φινάλε, μόνο η καθολική εξουδετέρωση των ηρώων μπορεί να δώσει μια παύση σε όλο αυτό το "θεατρικό" πανηγύρι!
Βαθμολογία 8/10

Kirschblüten - Hanami

Σκηνοθεσία: Doris Dörrie
Παραγωγής: Germany / France / 2008
Διάρκεια: 127'

Ένα σπαραχτικό δράμα πάνω στην εύθραυστη φύση του ανθρώπου ετούτες οι "Ανθισμένες Κερασιές". Τα πάντα εφήμερα και δανεικά. Που στην πεισμωμένη άγνοια μας, η ζωή ρέει ασταμάτητα απάνω σε άνυδρους αμμόλοφους, δίχως ανθούς. Όταν οι κόκκοι στερεύουν επικίνδυνα στο γυάλινο δοχείο του χρόνου.

Αυτή είναι γυναίκα. Ως μητέρα και σύζυγος, η ενσάρκωση της αγνότητας και της ολοκληρωτικής αγάπης. Η ενηλικίωση των παιδιών έχει ολοκληρωθεί. Τώρα μοιράζεται αφοσιωμένη την τρίτη ηλικία με τον σύντροφό της. Αυτός είναι ένας συνηθισμένος άνθρωπος, ένας τυπικός Γερμανός. Ολότελα πνιγμένος και ολίγον κυνικός στην γραφειοκρατία της καθημερινότητας. Αυτή θα μάθει τον επερχόμενο θάνατο του, ως αποτέλεσμα της ανίατης ασθένειας. Θα θυσιαστεί για άλλη μια φορά στο πλευρό του. Όπως έχει συνηθίσει, θα διοχετεύσει όλη την ενέργεια στον πυρήνα της οικογένειας. Μόνο που στην προσήλωση της να οδηγήσει τον καλό της σε ένα ευτυχισμένο τέλος, θα αιφνιδιαστεί από την ίδια τη ζωή. Όλοι μας χρωστάμε έναν θάνατο...


Η οικογένεια θα αποδομηθεί πλήρως στην επίσκεψη του ζευγαριού στο Βερολίνο. Εκεί οι καρποί της οικογένειας έχουν στρεβλωθεί παντελώς. Ριζωμένοι στο μοντέλο της σύγχρονης κοινωνίας και γαλουχημένοι στην ψευδαίσθηση της προσωπικής ζωής, εκλαμβάνουν ως βάρος την γονεϊκή επίσκεψη. Η οικογένεια θρυμματισμένη προ πολλού και παραμορφωμένη σύμφωνα με τις βουλές του απρόσωπου κόσμου μας. Οι μεγαλουπόλεις επιστρατεύονται μαεστρικά για να τονίσουν τον γιγαντισμό των ανθρώπινων αποστάσεων. Η μητρική απώλεια πλήττει μόνο στην επιφάνεια τα υπόλοιπα μέλη. Γιατί κατ' ουσίαν, τα παιδιά αρνούνται να συγχωρέσουν-αποδεχτούν, την κληρονομιά ενός μαραμένου πατέρα! Και έτσι έρχονται σε πλήρη αντίθεση με την μητέρα τους. "Το να φροντίζεις κάποιον από καταναγκασμό είναι κατάρα, όμως αν το κάνεις από αγάπη είναι ευχή!"


Ο πατέρας μοιραζόταν μια ολόκληρη ζωή με έναν άνθρωπο, τον οποίον όμως αρνήθηκε να αισθανθεί. Τα τραίνα περνάνε και μαζί φεύγει η ζωή. Όμως ποτέ δεν είναι αργά για να επανορθώσεις. Η αγάπη μπορεί να ενώσει κόσμους, η αγάπη μπορεί να νικήσει το θάνατο. Αυτή είναι και το εισιτήριο που βγάζει τον αλλαγμένο πατέρα στο μακρινό Τόκιο. Στο Τόκιο που δεν πρόφτασε να επισκεφτεί η μητέρα, στο Τόκιο που κατοικεί το ένα εκ των τριών παιδιών. Και εκεί η ακόρεστη δίψα για την πραγματική ένωση, αφού αυτή δεν κατέστη εφικτή κατά την φυσική συμπαρουσία, κεραυνοβολεί τον πατέρα που μέσα από την ουσία τον μικρών στιγμών επιθυμεί να κατακτήσει και να "αναστήσει" την αιώνια σύντροφό του!

Στο Τόκιο της υπεραπασχόλησης και της συναισθηματικής απουσίας, θα διαδραματιστεί δραματουργικά μια δεύτερη ταινία! Ο πατέρας θα ενωθεί εγκάρδια με μια νεαρή γυναίκα. Η οποία θα τον μυήσει σε έναν σύγχρονο Γιαπωνέζικο χορό, που καλείται Butoh και αποτελούσε ανολοκλήρωτη επιθυμία της αποθανούσας συζύγου. Γιατί ποτέ δεν είναι αργά για να εκφραστείς, και ο χορός της ζωής επουλώνει τις πληγές σου! Οι δυο τους θα γίνουν αχώριστοι φίλοι, παρά την φαινομενική υπερπληθώρα στοιχείων που τους χωρίζει! Υπόγεια τους ενώνει κάτι βαθύτερο. Η αγάπη για τη ζωή, η συναίσθηση του παρελθόντος, η ανθρώπινη διάσταση απαλλαγμένη της καθημερινής ανοησίας.


Το "Cherry Blossoms" είναι μια ταινία που γεννάται, αναπτύσσεται και ολοκληρώνεται μέσα από εύθραυστες αντιθέσεις. Καμωμένη πάνω στον εφήμερο ανθό μιας ανθισμένης κερασιάς. Από τη μία πλευρά η συναισθηματική ολοκλήρωση, και από την άλλη η ψευδαίσθηση της επαγγελματικής, στο ετοιμόρροπο οικοδόμημα του σύγχρονου κόσμου. Ο ψυχικός θάνατος αντιμέτωπος με την εσωτερική αρμονία. Στο πλαίσιο των ανθρώπινων σχέσεων, η εγκάρδια ένωση απέναντι στην ανέπαφη συμπαρουσία. Γιατί η πραγματική ομορφιά κρύβεται κάτω απ' όσα μας καταπιέζουν. Συνειδητά και ασυνείδητα.


Παρ' όλα αυτά θα ήμασταν εξαιρετικά καλοπροαίρετοι αν δεν επισημαίναμε την αφηγηματική φλυαρία και μια ευδιάκριτη αγαρμποσύνη στο επίπεδο των συμβολισμών. Ωστόσο, ακόμα και αν δε σε συνεπάρει η τρυφερότητα των "Ανθισμένων κερασιών", ακόμα και αν δε λυγίσεις στη συγκινητική υφή τους, σίγουρα θα αποζημιωθείς από τα καλαίσθητα φωτογραφημένα εξωτερικά τοπία!
Βαθμολογία 7,5/10