Touch of Evil

Σκηνοθεσία: Orson Welles
Παραγωγής: USA / 1958
Διάρκεια: 112'

Ο μετρ τον νουάρ Welles ξαναχτυπά. Ασυμβίβαστος με τις διαδεδομένες τεχνικές, κάνει αυτό που ο ίδιος ξέρει πολύ καλά! Κάνει το δικό του cinema, καταλύει ότι είναι στερεωμένο και τελικά αυτό το δικό του, περνάει στην ιστορία ως η νέα τάξη πραγμάτων. Δεν είναι υπερβολή να ειπωθεί πως στην εποχή του αντιμετωπίζονταν με καχυποψία από τους θεωρητικούς της εποχής του! Ούτε υπερβολή είναι να πει κανείς πως αν τώρα κάποιος νέοπας ρωτήσει έναν θεωρητικό πως να κάνει νουάρ, η απάντηση θα είναι κάν' το όπως ο Welles. Μόνο που τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά!

Ο αμφισβητούμενος τότε και απαιτητικός ως και εκκεντρικός Orson με το άγγιγμα του κακού καταφέρνει να ορίσει την διττή φύση του ανθρώπου. Μέσα από μια ιστορία με ίντριγκες, με φόνους, με μυστήριο και με πολύ έγκλημα καταφέρνει να προβληματίσει το κοινό. Η έννοιες του σωστού και του λάθους πονοκεφαλιάζουν τον θεατή μέχρι να τις ισοπεδώσει μπροστά του. Μέχρι να παραδεχθεί πως απέχουν ελάχιστες γραμμές. Μέσα από την ηθική διδασκαλία του περί νόμων και δικαιοσύνης! Άραγε είναι ο αστυνομικός πάνω από τον νόμο; Εύστοχα θίγει το ερώτημα σε ανύποπτη στιγμή... Μέχρι να καταλήξει. Το δίκαιο μπορεί να έχει χιλιάδες εκφράσεις, μπορεί να γίνεται αντιληπτό με εκατοντάδες τρόπους, όμως στο κοινό σύστημα των νόμων υπάρχει μόνο μια οδός. Γιατί δεν αρκεί να είσαι σωστός, οφείλεις να είσαι και διαφανής. Δεν φτάνει να γνωρίζεις, χρειάζεται να αποδεικνύεις. Και να θυμάσαι πως όποιος και αν είσαι υπηρετείς τους νόμους, και δεν κάνεις χρήσεις αξιωμάτων και εξουσίας ώστε να σε υπηρετήσουν αυτοί...

Για να το επιτύχει αυτό ο Orson Welles χρησιμοποιεί τον ιδεαλιστή αστυνόμο Vargas(Charlton Heston) που υπηρετεί απαρέγκλιτα την δικαιοσύνη. Τον εαυτό του στη θέση του super αστυνομικού Quinlan, που εξιχνιάζει κάθε υπόθεση. Έναν άνθρωπο με αλάθητη κρίση αλλά και δολοπλόκο εξουσιαστή. Ο οποίος νομίζει πως μπορεί να καθορίζει αθώους και ένοχους με υπόγειες διαδικασίες υποκινούμενος από την ναρκισιστική του αντίληψη. Ανάμεσα τους μπαίνει ένα έγκλημα. Το οποίο φέρνει αντιμέτωπους τους δυο ισχυρούς άντρες. Η κόντρα οξύνεται. Ο Vargas επιμένει για το πλαστό της μεταχείρισης της υπόθεσης λερόνωντας την ανυπόληπτη φήμη του Quinlan. Ο τελευταίος συνεργάζεται με κακοποιούς που έχουν προσωπικές διαφορές με τον Vargas. Και επιχειρεί επίθεση στο όνομα της συζύγου του Vargas. Της εκθαμβωτικής Janet Leigh. Εδώ το σενάριο καλλιεργεί το σασπενς, και φέρνει αυτό που λέμε σεναριακή ανατροπή σε αλληλουχιακή μορφή!

Στη φόρμα του ο Welles επιμένει με σοκαριστικά μονόπλανα. Την κάμερα κυρίως φυτεμένη στο έδαφος δίνοντας αλλόκοτες ψυχολογικές διαστάσεις στους ήρωες του. Τα travelling με κατακόρυφη κυρίως κίνηση σε μια πρωτότυπη εμφάνιση συμπληρώνουν την μαγευτική αυτή σκηνοθεσία! Υπηρετώντας κάθε στιγμή το άρτιο σενάριο.
Βαθμολογία 9/10

The Lady from Shanghai

Σκηνοθεσία: Orson Welles
Παραγωγής: USA / 1947
Διάρκεια: 87'

Orson Welles, ο καλλιτέχνης που πειραματίστηκε όσο λίγοι με την αποτύπωση των χώρων στο κάδρο. Εισήγαγε ακλόνητες τεχνικές, όπως το βάθος πεδίου, και θεμελίωσε τα νοήματα με τις πλέον καινοτόμες γωνίες λήψης! Με τον ίδιο τρόπο φέρεται σε αυτή την diva από την Shanghai κάνοντας σπουδαίο cinema!

Στα της υπόθεσης αυτό το noir πραγματεύεται την τρέλα, την απληστία των ανθρώπων όταν βρεθούν στο μέσο εκείνο που απαγορεύει, αλλοιώνει και φθείρει το περιεχόμενο και την φύση τους. Εύστοχα καταλογίζει στο μέσο αυτό στην φιλοδοξία αλλά και στον κορεσμό του χρήματος. Επίσης, πραγματεύεται την παγίδα της femme fatale που σκορπά έλξη με το ερωτεύσιμο άρωμα της. Ένα άρωμα που δεν αφήνει περιθώρια. Ερωτεύσιμο και έτοιμο να πλανήσει ακόμα και άγιο!

Το σενάριο λοιπόν περιλαμβάνει: έναν διάσημο ποινικολόγο, τον Arthur Bannister(Everett Sloane) ο οποίος πληροφορημένος από την γυναίκα του Elsa Bannister(Rita Hayworth) την σωτήρια πράξη ενός άντρα, του Michael O'Hara(Orson Welles), προς αυτή, αποφασίζει να κάνει τον τελευταίο πλούσιο. Έτσι του παραδίδει πρόταση εργασίας για την πολυτελή τους κρουαζιέρα. Ωστόσο μια μυστηριακή ερωτική ατμόσφαιρα πλανάται μεταξύ του Michael και της Elsa. Η κρουαζιέρα ξεκινάει, και αναχωρεί προς διάφορους σταθμούς. Ο Michael ακολουθεί πιστά την Elsa. Την δικιά του Rozalie. Ο οποίος όντας μεθυσμένος δεν μπορεί παρά να ονειρεύεται, και να καταβροχθίζει τις λέξεις της αγαπημένης του. Το ζευγάρι έρχεται πιο κοντά. Τα μάτια του πληρώματος διασταυρώνονται διαρκώς με αυτά των ηρώων υποδηλώνοντας μια αλλόκοτη και ταυτόχρονα άγνωστη πλοκή, ενώ ο Arthur παίζει τα δικά του χαρτιά! Το μόνο που μένει πλέον είναι να δούμε ποιος κρατάει την βελόνα αυτού του υφάντρου. Στο τραπέζι πέφτει μια αλλόκοτη συμφωνία που προσφέρει στον Michael 5000 δολάρια. Και γύρω από τους παράξενους φονικούς όρους της εξελίσσεται μια σειρά από ανατροπές. Ανατροπές που κουβαλούν την φαντασία της νουβέλας του Sherwood King, και οδηγούν τον θεατή στα πλέον ευφυές σκιρτήματα του άρτιου σεναρίου. Οι τίτλοι τέλους τελικά πέφτουν και βρίσκουν τους "καρχαρίες" κουρελιασμένους να τρέφονται ο ένας από το αίμα του άλλου, ο ένας από την ζωή του άλλου. Μέχρι την τελική αλληλοεξόντωσή τους...

Ο Orson Welles διευρύνει τους ορίζοντες του noir. Διατηρεί την λαϊκή του φύση, πληρώντας το συμβόλαιο με το κοινό του! Από την άλλη χρήζει σαν πρωταρχικό στοιχείο τον αψεγάδιαστο στοχασμό γύρω από τον κορεσμό, την αλαζονεία και κυρίως την διαφθορά του χρήματος! Και όλα αυτά με τις "φιλάρεσκες" και γοητευτικές τεχνικές του με την κάμερα. Η εκθαμπωτική Rita Hayworth είναι ξαπλωμένη και το πολυπόθητο δέρμα της λούζεται τον ήλιο, ενώ η κάμερα διαγράφει κυκλική τροχιά δηλώνοντας το κέντρο ενός κόσμου που κινείται γύρω της. Περίτεχνες γωνίες λήψης που ανυψώνουν και καταρρίπτουν τα είδωλα του κοσμοπλάστη Orson Welles. Ενός κόσμου όπου ο θεατής δεν έχει παρά να υποκλιθεί! Τέλος, το κλείσιμο στο δωμάτιο με τους "τρελούς" καθρέφτες. Καταρρίπτοντας την δήλωση για την μοναδική φύση του ανθρώπου με τον πλέον απτό τρόπο. Παράφρονες φιγούρες που φλερτάρουν με το θάνατο ως την τελική πτώση. Σε μια από τις πιο ευχάριστες εκπλήξεις στην ιστορία του cinema. Αυτά είναι λίγα από τα εντυπωσιακά skills του μεγάλου σκηνοθέτη!

Το Cast εγγυείται το αποτέλεσμα. Η εκθαμπωτική Hayworth, το αντισυμβατικό θήραμα Welles και οι υπόλοιποι καλοκουρδισμένοι στο σενάριο τρέφουν με saspens τον θεατή και απογειώνουν το noir σε πλούσιας προέλευσης ταινία!
Βαθμολογία 9,5/10